Site rengi

Tasarım

Geniş
Kutulu
www.gundemyazar.com | Şalpazarı Haber – Ağasar Haber- Trabzon Haber

Turizmin Sosyal Çevreye Etkisi

Şule AKKAYA

Şule AKKAYA

  • 07 Nisan 2017

Şule AKKAYA

Turizm yalnızca ekonomik bir olay olmayıp toplumsal, politik ve çevresel yönleri de olan toplumu ve dolayısıyla toplumsal yapıyı etkileyen bir harekettir. Bu nedenle turizmin etkileri değerlendirilirken sadece gelir getirici ve döviz kazandırıcı özellikleri gibi maddi ve ekonomik sonuçları değil, toplumsal ve kültürel yansımaları gibi ekonomik olmayan konularda irdelenmelidir. Toplumsal açıdan turizm olgusu, turist ve onu kabul eden ülke halkı olarak iki şekilde de incelenebilmektedir. Gelişmiş ülkeden dinleme-eğlenme amacı ile gelen turist bulunduğu bölgede rahat bir şekilde hareket etmek isteyeceği için bölge halkının alışkın olmadığı davranışlarda bulunması haline tepki ile karşılaşır ve bu ortamdan rahatsızlık duyar. Böyle durumda turist kabul eden ülke halkı da sahip olunan gelenek, görenek, dil, din, yaşam biçimi gibi kültürel değerleri korumak için savunmaya geçer. Böyle bir toplumsal iletişim ortamında ise, turist aktif, turist kabul eden yöre halkı da pasif bir konumda yer alır. Diğer bir anlatımla, turist kabul eden ev sahibi yöre halkı, turistin düşünce ve davranış biçimlerinden etkilenmeye başlar. Turistlerin gittikleri bölgede yabancı olmaları yöre halkının dikkatlerini kendine çeker. Ev sahibi bölge halkı gözünde turistler, zengin ve seyahat edebilecek kadar boş zamana sahip kişiler olarak algılanırlar. Yukarıda da belirttiğimiz gibi turist kabul eden ülke halkı açısından turistler kültürel kirlenmeye neden olan tehdit edici bir unsur olarak algılanırlar. Bu kimseler böylelikle bölgede süregelen geleneksel düzenin ve yaşantının yok olacağını, gençlerin olumsuz yönde etkileneceğini ve ahlak yönünden çöküntüye uğrayacaklarını düşünürler. Bu olumsuzlukları önlemek için de kültürel değerlere sahip çıkılması ve turistlerin de baskı unsuru olarak görülmeleri gerektiğini savunurlar. Turist yerel halk arasındaki ilişkileri incelemede Doxey’in önermiş olduğu turist Tolerasyon Yaklaşımı faydalı görülmektedir. Bu yaklaşıma göre yerli halkın turizme ve turiste karşı tutumları dört değişik aşamadan oluşmaktadır. Bunlar; Coşku, İlgisizlik, Rahatsızlık ve Düşmanlık olarak belirtilmektedir. İlk aşama turistlerin bölgeye ilk defa gelmesinden kaynaklanan ve ekonomik kazancın müjdeleriyle süslenmiş coşku aşamasıdır. İkinci aşamada artık bölge turizme açılmış ve turist sayısında artış meydana gelmiştir. İlk aşamadaki coşku seli yerini ilgisizliğe bırakmıştır. Üçüncü aşamada mevcut yerli işletmeler ve kalitesi turistlerin artan taleplerini karşılayamaz duruma geldiği için arzın artırılması çalışmalarına hız verilmiştir. Turizmin plansız bir şekilde hızlı gelişmesi sonucu doğaya vermiş olduğu tahribattan dolayı rahatsız edici boyuta ulaşmıştır. Bu aşamada sosyal yapıdaki değişiklikler ya da doğadaki geri dönüşü olmayan tahripler dikkat çekmeye, turizm turistler ve yerel yönetim suçlanmaya başlanmıştır. Son aşamada ise turistlere karşı olan hoşgörü artık yerini yavaş yavaş kızgınlığa ve tahammülsüzlüğe bırakmakta ve kişiler aralarında fiyatlardaki artışları turizme bağlayarak kinlerini sergilemeye başlarlar. Bu aşamaların ne kadar süreceği ya da bölgedeki toplumun bütün aşamalardan geçip geçmeyeceği üzerinde düşünülmesi gereken hususlardır. Turizmi sadece ekonomik bir olay olarak nitelendirmek hatalı olur. Turizmi değerlendirirken ekonomik yönü yanında sosyal yönünü ve dolayısıyla toplumlar üzerindeki etkisini göz ardı etmemek gerekir. Turistler başka yerlere gitmekle buralarda yeni insanlarla, toplumlarla temasa geçmekte ve değişik sosyal ilişkiler kurmaktadır. Turistler bir yandan gittikleri yerleri sosyal açıdan etkilemekte, diğer taraftan da bu yerlerden kendileri de etkilenmektedir. Turizm, ekonomik olduğu kadar sosyal ve kültürel bir alış veriştir. Turizmin sosyal kültürel etkileri negatif veya pozitif sonuçlar doğurabilir. İnsan etkileşimli bir sektör olmasından mevcut kültürler arasında var olan sosyal değer ve ekonomik farklardan dolayı turizmin sosyal etkilerinin olması oldukça doğal karşılanabilmektedir. Konu ile ilgili yorumcunun kim olduğuna bağlı olarak toplumsal etkilerin olumlu ya da olumsuz olduğu savunula bilinir. Toplumun geleneklerinde meydana gelen değişimler bunu yorumlayan kişi tarafından kabul edilemez olarak değerlendirilirse etkilerin olumsuz olduğu sonucu çıkacaktır. Bununla birlikte değişimin kaçınılmaz olduğu savunulmakta ise sosyal etkilerin aynı zamanda yeni fırsatlar yaratacağı ve olumlu olduğu görüşü benimsenebilecektir. Herhangi bir turizm bölgesi yerli kültürüyle yabancıları çekiyorsa ve onlara ayrıcalıklı farklı bir ortam sağlıyorsa bu o bölgenin kültürünün yaşatılması yönünde olumlu katkılar sağlar. Bazı ülkelerde geleneksel örfler veya adetler yeniden canlandırılır çünkü turistler bunu sağlarlar ve o kültürün yaşamasına etki ederler. Turizmin bir diğer avantajı ise endüstri gelişirken, aynı zamanda o ülkenin el sanatlarının ve antikacılığının da yok olmasına engellemesidir. Turist ve turist kabul eden bölge halkı arasında iletişim kurulmasını engelleyen etmenleri şu şekilde sıralanabilir:
1. Turist gruplarının tüm gereksinimlerinin turizm işletmelerinde karşılanması.
2. Dil farklılığından kaynaklanan anlaşmazlıksızlar.
3. Turistlerin yerel halktan korkmaları gittikleri bölgelerde çekingen ve ürkek davranmaları.
4. İki grubun birbirine karşı beslediği olumsuz tutumlar.
5. Turistlerin kısa bir süre için dinlenme amacıyla gelmiş olmaları ve belirli bir süre sonra tekrar o bölgeden ayrılacak olmaları sayılabilir. Dünyada yapılan pek çok araştırmada turizmi çeşitli sosyo-kültürel etkileri olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu konuda araştırmada bulunan bilim adamları turizmin toplumsal etkilerini iki yönde incelemektedirler. Araştırmacılar turizm olayını daha çok turist kabul eden ülke toplumları üzerindeki etkileri yönünden incelemektedir. Bunun en başta gelen nedeni de turizm, turist kabul eden ülkede yaşanması ve dolayısıyla da bu ülkelerde ki toplumlar üzerinde etkide bulunmasıdır. Bunlardan ilki turizmin olumlu toplumsal etkileri diğeri de olumsuz etkileridir.
Turizmin Sosyal Çevre Üzerindeki Olumlu Etkileri Turizm özellikle gelişmekte olan ülkelerin insanları üzerinde, gelişmiş ülkelerin toplumsal yapıları yönünde bir etkisi olduğu genel kabul gören bir konudur . İki ülke kültürünün karşılaştığı bir ortamda gelişmiş ülkelerin kültürel yapısı az gelişmiş ülkeyi etkisi altına almaktadır. Dünya turizminin gelişmiş ülkeler tarafından yönlendirildiği günümüzde, gelişmekte olan ülkelerin bu etki altında kalması kaçınılmazdır. Turist ile turist kabul eden yöre halkının birbirleri ile iletişim ve etkileşime girmeleri sonucunda meydana gelebilecek olumlu toplumsal etkiler şu şekilde sıralana bilir:
1. Farklı toplumlardan gelen bireylerin birbirleri ile bilgi alışverişinde bulunmaları ve kültürel yapılarını daha yakından tanımaları, oluşan dostluk ve arkadaşlıklar sonucunda dünya barışının sağlanmasına katkıda bulunulması.
2. Turist kabul eden ülke halkının turistlerle daha yoğun bir iletişime girebilmek için kendilerini daha fazla okuma ve araştırma zorunluluğunda hissetmeleri sonucunda eğitim ve kültür düzeylerinin yükselmesi,
3. Farklı kültürleri tanımak, yeni yeni arkadaşlar oluşturmak ve bölgeye gelen turistlere yardımcı olabilmek amacıyla bölge halkının yabancı dili öğrenme isteğinin artması,
4. Turizm olgusu tarafından bozulmasını önlemek amacı ile kültürel değerlere sahip çıkılması ve bu değerlere sahip çıkılması ve bu değerlere gereken önemin verilmesi,
5. Turizmin kırsal bölgelerin kentleşmesini hızlandırması da bir başka olumlu etkiyi oluşturmaktadır. Turizm endüstrisi tarafından kırsal bölgelerde yaratılan yeni iş alanları, çağdaş endüstri toplumların kültürel değerlerinin benimsenmesi yoluyla kentsel uygarlıkların bütünleşmesini sağlamaktadır. Kırsal bölgelerde turistik kuruluşların ortaya çıkmasıyla, bu bölgelerdeki toplumsal tek düzelik bozulmakta, toplumda değişik özellikleri ve yapıları olan kümelerin sayıları artmaktadır.
6. Turizm bir ülkede ulusal bilinci arttırmakta ve yerli halkın sahip oldukları kültür değerleriyle övünmelerine neden olmaktadır

Yorum Yazmayı Unutmayın
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
YAZARIN SON YAZILARI
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ