www.gundemyazar.com | Şalpazarı Haber – Ağasar Haber- Trabzon Haber


İYİ Parti’nin Tüzüğü

İYİ Parti’nin Tüzüğü

İYİ Parti’nin tüzüğü ilk defa Yeni Çağ gazetesinde yayınlandı. İYİ Parti tüzüğü aşağıdaki gibidir.

İYİ Parti tüzüğünü PDF olarak indirip okumak için tıklayınız… İyi parti tüzüğü

İYİ PARTİSİ TÜZÜĞÜ

BİRİNCİ BÖLÜM
PARTİNİN KİMLİĞİ VE AMAÇLARI
PARTİNİN ADI VE SİMGESİ
KURULUŞ
Madde 1
İYİ Partisi Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Siyasi Partiler Kanunu, Seçim
Kanunları ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde kurulmuş ve faaliyette bulunan
bir siyasi kuruluştur.
Partinin Genel Merkezi Ankara’da dır.
Partinin özel işareti …… Partinin kısa adı ….. ‘dır.
PARTİNİN AMAÇ VE İLKELERİ
Madde 2
Partinin amacı programında yazılı hususları gerçekleştirmektir.
… Partisi;
Türk Milletinin ülkesi ve devleti ile bölünmez bütünlüğünü korumayı; Kurtuluş
Savaşımızın eşsiz kahraman başkomutanı, cumhuriyetimizin kurucusu Büyük
Önder Atatürk’ün ilkelerini esas almayı; Türkiye Cumhuriyeti’ni milletler
topluluğunun bağımsız, egemen, şerefli ve itibarlı bir üyesi olarak etkin bir
bölgesel güç ve lider ülke yapmayı; böylece bölge ve dünya barışına katkıda
bulunmayı amaç edinir.
Cumhuriyetimizin Kurucu iradesine bağlı olarak, Anayasanın ilk dört
maddesinde yer alan temel niteliklerin varlığını devletimizin bekasının
teminatı olarak kabul eder.
Demokrasi, insan hakları, adalet, eşitlik, özgür düşünce, hür irade, liyakat,
bağımsız ve tarafsız yargı, denge ve denetim sistemleri gibi demokratik
hukuk devletlerinin temel kavram ve ilkelerini benimser. Evrensel İnsan
Hakları Beyannamesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesindeki ölçütlerin,
2
bireysel hak ve hürriyetlerin gerçek manasıyla ve evrensel değerler
kapsamında uygulanmasına çalışır.
Egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu, kuvvetler ayrılığının
tesis edildiği, hukukun üstünlüğü ilkesinin özümsendiği bir devlet
yapılanmasını zaruri görür. Bunun için çok partili demokratik parlamenter
sistemin geliştirilerek uygulanması gerektiğine inanır.
Türk tarih ve kültürünün süzgecinden geçerek günümüze taşınmış değerler
ile bu değerleri temsil eden Ahmet Yesevi, Hacı Bektaş Veli, Mevlana ve
Yunus Emrelerin anlayış ve felsefesi yolumuzu aydınlatır. İfade, inanç, din ve
teşebbüs hürriyetini vazgeçilmez ilkeler olarak kabul eder. Laikliği din ve
vicdan hürriyetinin teminatı olarak görür.
Milli geliri daha hızlı büyüterek refahı artırmayı, adil paylaşım ile refahın
tabana yayılmasını ve toplumsal huzuru artırmayı hedefler. İktisadi değer ve
kaynaklarımıza sahip çıkar ve en verimli şekilde değerlendirir.
Milli ve manevi değerlerimizi yaşatıp, çağdaş gelişmiş ülkelerin ittifakla kabul
ettiği evrensel değerlere katkı sağlamaya; ülkemizde bilim, sanat, estetik gibi
medeni değerleri geliştirmeye; insan yetiştirme düzenimizi nitelik ve nicelik
olarak en ileri ülkelerin seviyesinin üzerine çıkarmaya; siyasetin ahlak
zemininde yapılmasına; devletin temeli olan adaletin güçlendirilmesine; bu
ilkelerle insanlarımızın daha huzurlu, mutlu ve özgür yaşamasını temin
etmeyi hedefler.
İKİNCİ BÖLÜM
ÜYELİK
GENEL HÜKÜMLER
Madde 3
… Partisi, gücünü milletten alan bir siyasi kuruluştur. Partinin sahibi Aziz Türk
Milleti ve parti üyeleridir.
… Partisi, her Türk vatandaşının hak ve hukukunu gözetmeyi ve korumayı
görev olarak kabul eder.
Birden fazla üyeyi içerecek şekilde kayıt yenileme, iptal, silme veya benzeri
adlar altında Parti üyeliğinden topluca çıkarma veya toplu olarak disipline
3
sevk etme kararı Partinin hiçbir yetkili kurulu veya temsilcisi tarafından
alınamaz.
Parti üyeliğini engelleyici, zorlaştırıcı tedbirlere başvurulamaz.
PARTİYE ÜYE OLMA ŞARTLARI
Madde 4
Siyasi Partiler Kanunu ile diğer ilgili yasalarda, herhangi bir siyasi partiye üye
olamayacakları açıkça belirtilmiş olanlar ile kadına şiddet, cinsel istismar ve
terör suçlarından affa veya zaman aşımına uğramış olsa dahi mahkûmiyet
hükmü bulunanlar dışında, on sekiz yaşını doldurmuş, medeni ve siyasi
hakları kullanma ehliyetine sahip, başka bir siyasi parti üyesi olmayan, Parti
Tüzüğü, Programı, Temel Değer ve İlkelerini benimseyen, Parti çalışmalarına
katılmayı, üyelik aidatını ödemeyi kabul eden her Türk vatandaşı Partiye üye
olabilir.
ÜYELİĞE BAŞVURU, KABUL VE KAYIT
Madde 5
… Partisine üye olmak isteyen ve üyelik şartlarını taşıyan kişi, kendi el
yazısıyla doldurduğu “Üye Giriş Beyannamesini” ikamet ettiği ilçe
başkanlığına vererek başvurabilir. Beyanname üç adet olarak düzenlenir.
Beyannameyi teslim alan ilçe yöneticisi, ilgiliye “Alındı Belgesi” verir ve aynı
gün “Üye Başvuru Defterine” numara sırası ile kaydeder.
Partinin resmi internet adresi üzerinden de üyelik için gereken belgelerle
birlikte üyelik başvurusu yapılabilir. Bu şekilde yapılan başvurular derhal
başvuranın ikamet ettiği İlçe Başkanlığına bildirilir.
İlçe Yönetim Kurulu, üyelik başvurusunu, Tüzük hükümlerine göre
inceleyerek, en geç on beş gün içinde karara bağlar.
Başvurunun kabulü halinde üyelik kaydı; adı ve soyadı, vatandaşlık numarası,
doğum yeri ve tarihi, öğrenim durumu, mesleği veya sanatı, ikametgâhı ve
iletişim bilgileri, köy ve mahalle esasına göre düzenlenmiş “Üye Kayıt
Defteri”ne karar tarih ve sırasına göre işlenir.
İlçe Başkanlığı tarafından, Parti üyeliğine kabul edilen kişiye, şekli Genel
Merkezce belirlenmiş üye kimlik belgesi verilebilir.
4
Üye kimliği, Parti üyeliğini ispat dışında hiç bir amaçla kullanılamaz.
Üyeliğe kabul edilmeme durumunda ise, ret kararı ilgiliye on beş gün içinde
yazılı olarak tebliğ edilir. Üyelik başvurusu sırasında bildirilen iletişim adresine
yapılan tebligat geçerlidir.
Talebin reddine ilişkin kararlara karşı ilgili kişi, tebliğ tarihinden itibaren on
beş gün içinde ilçenin bağlı olduğu İl Yönetim Kuruluna itiraz edebilir.
İl Yönetim Kurulu itirazı inceler ve on beş gün içinde karara bağlar. İtiraz
üzerine verilen karar kesindir.
Üye kayıt defteri sadece ilçelerde bulundurulur.
Üyenin yasal ikametgâhı değişmedikçe bir başka ilçeye üyelik kaydının nakli
yapılamaz.
Partiye kayıtlı olduğu ilçeden ayrılan üye, yeni ikametgâhını, İlçe Başkanlığına
bildirir. İlçe Başkanlığı da, üyelik kaydını üyenin yeni ikametgâhının
bulunduğu İlçe Başkanlığına bildirir.
İkametgâhını değiştiren üye, varsa üye kimlik belgesini iade eder.
Mevcut ve eski Partili TBMM üyeleri ile Genel İdare Kurulu, Merkez Disiplin
Kurulu ve Merkez Danışma Kurulu üyeleri seçim çevresindeki üyeliklerini
sürdürebilirler.
Üyeler, kayıtlı oldukları ilçe dışından başka bir ilçe kongresine, ilçenin bağlı
olduğu il dışından başka bir il kongresine, il delegesi ve kurultay delegesi
seçilemezler.
Büyükşehir belediyelerinin sınırları içindeki ilçelerde, İlçe Başkanlığı ve İlçe
Yönetim Kurulu üyeliği için bu kural uygulanmaz. Bu durumda olanlar, bir
kongre dönemi için yalnız bir ilçe çevresinde bu hakkı kullanabilir.
Doğrudan Genel Merkez, il veya belde yönetim kurullarına yapılan üyelik
müracaatlarına ilişkin beyanname ve ekleri, ilgilinin ikamet ettiği İlçe
Başkanlığına derhal gönderilir.
Üye giriş beyannamelerinin düzenlenmesi ve saklanması, üye kayıt defterinin
tutulması, üye kimliklerinin şekli, üye bildirim formlarının Genel Merkez ve
Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi gibi kayıt ve kabul işlemleri ile
üyeliğin sona ermesine ilişkin usul ve esaslar Genel Merkez tarafından
belirlenerek il ve ilçe teşkilatlarına bildirilir.
5
GENEL MERKEZİN ÜYE KAYIT YETKİSİ
Madde 6
Genel İdare Kurulu, Partiye üye olmak isteyen TBMM üyeleri, Büyükşehir
Belediye Başkanları, İl ve ilçe Belediye Başkanlarının talepleri hakkında karar
vermeye yetkilidir.
Genel İdare Kurulu, Partiye alınmalarında yarar gördüğü kişiler için aynı
şekilde işlem yapma yetkisine sahiptir. Bu şekilde üyeliğe kabul edilenlerin
üye giriş beyannamesinin bir sureti, ikametinin bulunduğu ilçeye gönderilerek
üyelik kaydı tamamlanır.
YENİDEN ÜYELİĞE KABUL
Madde 7
Herhangi bir sebepten Parti üyeliğinden istifa etmiş olanların, yeniden üyelik
başvurusu, ikamet ettiği İlçe Yönetim Kurulunun görüşü alınarak, İl Yönetim
Kurulunca karara bağlanır. Bu konuda verilecek ret kararına karşı ilgili kişi;
kararın kendisine bildiriminden itibaren on beş gün içerisinde Genel İdare
Kuruluna itiraz edebilir.
Yasal zorunluluk olmaksızın istifa eden Kurucular Kurulu, Genel İdare Kurulu,
Merkez Disiplin Kurulu ve Merkez Danışma Kurulu üyeliği, İl Başkanlığı,
Büyükşehir Belediye, İl Belediye veya İlçe Belediye Başkanlığı yapmış olanlar
ile Partili milletvekillerinden istifa etmiş olanların, yeniden Parti üyeliği için
yapacakları başvurular hakkında karar verme yetkisi Genel İdare Kuruluna
aittir.
Bu madde hükümleriyle ilgili Genel İdare Kurulunun vereceği kararlar, Parti
içi işlemler açısından kesindir.
YURT DIŞINDA YAŞAYAN VATANDAŞLARIN ÜYELİKLERİ
Madde 8
Yurt dışında yaşayan veya çalışan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları Partiye
üyelik başvurularını ikamet ettikleri ilçe başkanlığına üye giriş beyannamesini
bizzat vererek yapabilirler.
6
Başvuru bildiriminde, ayrıca yurt dışında sürekli oturduğu ve çalıştığı yerlerin
adresleri ile Türkiye’ye geldiğinde ikamet ettiği konutun açık adresi belirtilir.
Bu kişiler üyelik başvurularını, varsa bulundukları ülkedeki Parti temsilciliği
aracılığı ile veya internet üzerinden de yapabilirler.
ÜYE YAZIM KÜTÜĞÜ
Madde 9
İlçe teşkilatlarınca üyeliğe kabul edilenlerin beyannamelerinden bir suret
Genel Merkeze, bir suret İl Başkanlığına gönderilir. Genel Merkezde bu
beyannameler il ve ilçe ölçeğinde belde, mahalle ve köy esasına göre
arşivlenir. Ayrıca oluşturulacak e-üye kütüğüne işlenir ve sandık bölgesi
esasına göre güncellenir.
İlçe teşkilatlarınca yapılan üyelikle ilgili kayıtların, Üye Kütüğü Elektronik Veri
tabanına aktarılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelik ile belirlenir. Parti içi
üyelik uyuşmazlıklarının çözümünde Genel Merkez kayıtları esas alınır.
PARTİ ÜYELERİNİN HAKLARI VE ÖDEVLERİ
Madde 10
Parti üyelerinin hakları:
Her üye;
Kongre delegeliği ile yönetim ve disiplin kurulu başkan ve üyeliği dahil her
türlü görev için seçme ve seçilme,
Genel ve mahalli idareler seçimlerinde aday adayı olmak, aday yoklamasına
katılmak,
Her türlü parti faaliyetlerine katılmak, parti politikalarına yönelik
düşüncelerini ve dileklerini bildirmek,
Parti Programının ve Tüzüğünün uygulanması ile ilgili görüşlerini yazılı ve
sözlü olarak, Parti kademelerini gözetmek şartıyla, ifade etme hakkına
sahiptir.
Parti üyeleri üyelik haklarını, üyelik tarihinden üç ay sonra kullanmaya
başlarlar.
7
Parti üyelerinin ödevleri:
Parti üyeleri;
Partinin Amacını, İlkelerini, Programını, kurultay bildirgelerini ve kararlarını,
seçim bildirgelerini, Partinin genel ve yerel politikaları ile hizmetlerini
benimsemek ve çevresine duyuracak çalışmalar yapmak,
Öncelikle ve özellikle üyesi bulundukları sandık çevresinden başlayan bir
görev ve sorumluluk duygusu içinde Parti çalışmalarına katılmak, seçimlerde
mazeretinin dışında verilecek görevleri kabul etmek, Parti adaylarının
seçilmelerini sağlamak için çalışmak ve Partinin başarısını en üst düzeye
çıkarmak için çaba harcamak,
Partiye üye kazandırılması çalışmalarına katılmak,
Çağrılı olduğu Parti içi eğitim çalışmalarına katılmak,
Partinin yetkili kurullarınca alınacak kararlara uymak, Parti faaliyetlerinde
kademe esasına ve disiplin hükümlerine riayet etmek,
Vatandaşların ülke ve yöre sorunları ile ilgili görüşlerini Partinin yetkili
organlarına aktarmak,
Partinin belirlenen iletişim araçları vasıtasıyla gönderdiği yasal ve meşru bilgi
ve talimatları okumak ve uymak, yine belirlenen iletişim araçları vasıtasıyla
halkın, yaşadığı bölgenin ve partinin sorunlarını ve olabilecek çözüm yollarını
üst birimlere aktarmak, bu konuyla ilgili çalışma ve toplantılara katılmak,
Üyelik aidatını ödemekle ödevlerini yerine getirirler.
ÜYELİĞİN SONA ERMESİ
Madde 11
Parti üyelik kaydı, durumun belgelenmiş olması şartıyla;
Ölüm halinde,
Üyenin yetkili İlçe Seçim Kuruluna şahsen vereceği dilekçe veya noter
aracılığıyla göndereceği Partiden istifa dilekçesiyle,
Disiplin kurulu kararı ile Partiden ihraç edilmiş olmasıyla,
Üyenin başka bir siyasi partiye üye olması veya başka bir siyasi partiden
aday olması, üye olmasa bile başka partide görev almış olması, bir başka
8
Parti adına fiilen sandık görevlisi ya da gözlemci olarak görev yapması veya
bağımsız aday olması durumunda,
Başvurma belgesinde gerçeğe aykırı bilgi vermesi, üyeliğe yazımı sırasında,
yasaların ve tüzüğün öngördüğü nitelikleri taşımadığı ya da bu niteliklerini
sonradan yitirdiğinin anlaşılmasıyla üyelik kayıtları, İlçe Yönetim Kurulu
kararıyla silinir.
İlçe Başkanı, kesinleşmiş disiplin kurulu kararıyla ölüm ve istifa halleri hariç,
başka nedenlerle kaydı silinenlerin Üye Kayıt Defterinde kayıtlı son adresine
yazılı olarak bildirimde bulunur.
İlgili kişi kaydının silinmesi kararına karşı on beş gün içinde İl Yönetim
Kuruluna itiraz edebilir. İl Yönetim Kurulunun vereceği karar Parti içi işlemler
bakımından kesindir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BİRİNCİ KISIM
PARTİ TEŞKİLAT YAPISI
Madde 12
Parti, temel teşkilat birimleriyle yan kuruluşlar, yardımcı kuruluşlar ve yurt
dışı temsilciliklerinden meydana gelir.
Bütün teşkilatlar, Genel Merkezin karar ve talimatlarına uymak zorunda
olduğu gibi her kademedeki teşkilat da bir üst kademedeki teşkilatın karar ve
talimatlarına uymak zorundadır.
I. TEMEL TEŞKİLAT BİRİMLERİ
A. İLÇE VE İL TEŞKİLATI
1. İlçe Teşkilatı
a. İlçe Kongresi
b. İlçe Başkanı
c. İlçe Yönetim Kurulu
d. İlçe Divanı
e. Belde Teşkilatı
9
f. Mahalle, Köy ve Sandık Bölgesi Temsilcilikleri
2. İl Teşkilatı
a. İl Kongresi
b. İl Başkanı
c. İl Yönetim Kurulu
d. İl Divanı
e. İl Disiplin Kurulu
B. GENEL MERKEZ TEŞKİLATI
1. Kurultay
2. Genel Başkan
3. Başkanlık Divanı
4. Genel İdare Kurulu
5. Merkez Disiplin Kurulu
C. PARTİ GRUBU
1. TBMM Grubu
2. İl Genel Meclisi Grubu
3. Belediye Meclisi Grubu
II. YAN KURULUŞLAR
A. GENÇLİK KOLLARI
B. Gerekli görüldüğü takdirde Genel Başkanın teklifi ve Genel İdare
Kurulunun kararıyla belirlenen diğer yan kuruluşlar
III. YARDIMCI KURULLAR
A. MERKEZ DANIŞMA KURULU
B. YÜKSEK İSTİŞARE KURULU
C. PARTİ MÜFETTİŞLİĞİ
D. PARTİ İÇİ EĞİTİM MERKEZİ
E. BİLİM YÜKSEK KURULU
F. PARTİ İÇİ DEMOKRASİ ve SİYASİ ETİK YÜKSEK KURULU
G. İHTİSAS GRUPLARI
10
H. Gerekli görüldüğü takdirde Genel Başkanın teklifi ve Genel İdare
Kurulunun kararıyla belirlenen diğer yardımcı kurullar
IV. YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLER
İKİNCİ KISIM
PARTİ TEŞKİLATLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI
CİNSİYET KOTASI
Madde 13
a) Partinin katıldığı milletvekili genel seçimlerinde merkez yoklaması
yoluyla belirlenecek adayların tespitinde,
b) İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi üyelikleri için adayların tespitinde,
c) Genel İdare Kurulu seçimlerinde,
d) İl, İlçe, Belde Yönetim Kurullarının seçiminde,
e) Kongre ve Kurultay Delegeliği seçimlerinde,
f) Merkez Disiplin Kurulu ve İl Disiplin Kurulu üye seçimlerinde,
en az yüzde yirmi beş cinsiyet kotası uygulanır.
Genel İdare Kurulu seçim çevresi belirtmek suretiyle her seçim çevresinde bu
kotayı yarı oranına kadar arttırmak, eksiltmek veya aynen muhafaza etmek
konusunda karar verebilir.
O seçim çevresine ilişkin bir karar verilmediği ve her iki cinsiyetten yeter
sayıda aday çıkmadığı takdirde, katılan adaylarla seçim yapılır.
Adaylık listeleri Divan Başkanınca öncelikle cinsiyet kotası üzerinden
incelenir, kotaya uymayan listeler reddedilir.
İLÇE KONGRESİ
Madde 14
İlçe Kongresi, İlçe Teşkilatının en üst karar ve denetim organıdır. İlçe
Kongresi iki yıldan az, üç yıldan çok olmayan bir süre içerisinde toplanır.
11
İlçe Kongrelerinde, İlçe Yönetiminin faaliyet ve kesin hesap raporları
görüşülür, İlçe Başkanı ve Yönetim Kurullarının asıl ve yedek üyeleriyle İl
Kongresinin asıl ve yedek delegeleri seçilir ve gündemdeki konular müzakere
edilerek karara bağlanır.
İLÇE KONGRE DELEGELERİ
Madde 15
İlçe Kongresi, seçilmiş dört yüz delege ile tabii delegelerden oluşur. İlçeye
kayıtlı üye sayısı dört yüzden az ise, üyelerin tamamı İlçe Kongre delegesi
sayılır.
A. Seçilmiş delegeler:
İlçe Kongre delegelerinin, köy ve mahallenin seçmen kütüğünde kayıtlı üyeler
arasından seçilmeleri zorunludur.
Delege seçimleri için, İlçe Yönetim Kurulu, seçim işlemlerini düzenlemek ve
yeterli sayıda Parti üyesini, delege seçimini yürütmek ve sandık başlarında
görevlendirmekle yetkili ve görevlidir.
Delege sayısının köy ve mahallelere göre tespitinde, kayıtlı üye sayısı dört
yüzden fazla ise öncelikle her köy veya mahalleye bir delege tahsis edilir.
Geri kalan delege sayısı için Partinin son genel seçimde o ilçede almış olduğu
toplam oya bölünür.
Çıkan katsayı o ilçeye bağlı her mahalle veya köyde alınmış oyla çarpımı
sonucunda çıkan sayıyla tahsis olunan sayının toplamı, ilgili mahalle veya
köyün ilçe kongresi için seçeceği delege sayısını teşkil eder.
Çeşitli nedenlerle Partinin kongresi yapılan ilçede son milletvekilliği genel
seçimlerinde almış olduğu oyun belli olmaması halinde; büyükşehir
statüsündeki illerde son belediye meclisi, diğer illerde il genel meclisi seçim
sonuçlarına göre, onun da belli olmaması halinde, katsayı hesaplamasında
ilçenin toplam seçmen sayısıyla mahalle ve köy seçmen sayısına göre aynı
yöntem uygulanarak delege dağılımı belirlenir.
Delege seçimleri, hafta sonu yapılmak zorundadır ve seçimden on beş gün
önce Mahalle ve köy delege seçimlerinin nerede ve hangi saatler arasında
yapılacağı, delege sayısı ve Parti üye listesi İlçe Başkanlığında askıya
çıkarılmak suretiyle ilan edilir. Listeler seçim sonuna kadar askıda kalır. İlçe
Yönetim Kurulu; her köy ve mahallede kayıtlı Parti üyelerinin listelerini, üye
12
kayıt defterine uygun olarak ve üyelerin tanınmasını ve onlara
ulaşılabilmesini sağlayacak telefon adres ve doğum tarihlerini de ihtiva
edecek şekilde ayrı ayrı hazırlayıp köy ve mahalle temsilcisi veya yönetimine
de tebliğ eder. Yine mahalli imkanlarla en az on beş gün önce ilan edilir.
Hoparlör, ilan tahtası ve varsa basın yayın, internet, sosyal medya yoluyla da
ilan edilebilir. Ayrıca İlçe Başkanlığınca üye kayıt bilgilerindeki telefon
numaralarına kısa mesaj yoluyla listenin askıya çıktığı ve seçimlerin tarih,
saat ve yeriyle ilgili bilgilendirme kısa mesajı atılır.
Askıdaki listelere ilk yedi gün içerisinde İlçe Seçim Kurulu nezdinde itiraz
edilebilir. İlçe Seçim Kurulunun aynı gün vereceği karar kesindir.
İlçe delege sayısının, dörtte biri kadar yedek delege de seçilir. Seçilmiş
delegelerin ölüm, istifa ve ihraç gibi sebeplerle parti üyeliğinin düşürülmesi
halinde yedek delegeler sırayla davet edilir.
Belde ve beldeye bağlı mahallelerde delege seçimini Belde Yönetim Kurulu
yürütür.
Delege seçimleri gizli oy, açık tasnif esasına göre liste usulü yapılır, listeler
alfabetik soyadına göre hazırlanır ve tutanak altına alınır.
Delege seçimlerine ilçenin Parti üyeleri, gerekçesi yazılı dilekçeyle birlikte,
İlçe Seçim Kuruluna itiraz edebilir. İlçe Seçim Kurulunun vereceği karar
kesindir.
B. Tabii delegeler:
İlçe kongresinin tabii delegeleri; İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu üyeleri,
Partili ilçe belediye başkanı, ilçeye bağlı diğer belde belediyelerin
başkanlarıyla kurucu veyahut seçilmiş eski ilçe başkanlarıdır.
Partili İl Belediye Başkanları merkez ilçe kongresinin tabii delegesidir. .
Kurucu ve geçici İlçe Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerinin de kongreye
katılma hakları olmakla beraber, delege sıfatı olmayanların oy kullanma
hakları yoktur.
İlçe Yönetim Kurulu başkan ve üyeliği sıfatıyla kongrenin tabii üyesi olanlar,
yönetim kurulunun ibrasına ilişkin oylamalara katılamazlar.
İLÇE KONGRESİNDE İL KONGRESİNE SEÇİLECEK DELEGE SAYISI
Madde 16
13
İlçe Kongresinde İl Kongresi için seçilecek delege sayısı, son milletvekili genel
seçiminde partinin o ilçede aldığı oy sayısına göre hesaplanır. 600 sayısı, il
seçim çevresinde son milletvekili genel seçiminde partinin aldığı oy sayısı
toplamına bölünür. Çıkan katsayı, ilçe seçim çevresinde partinin aldığı oyla
çarpılır. Çıkan rakam ilçenin seçilecek delege sayısını gösterir.
Çeşitli nedenlerle Partinin kongresi yapılan ilçede genel seçimlerde almış
olduğu oyun belli olmaması halinde; Büyükşehir statüsündeki illerde son
belediye meclisi, diğer illerde il genel meclisi seçim sonuçlarına göre, onun da
belli olmaması halinde, katsayı hesaplamasında ilin toplam seçmen sayısı,
delege sayısı hesabında ise ilçelerin toplam seçmen sayıları kullanılarak
delege dağılımı aynı usulle belirlenir.
İLÇE BAŞKANI
Madde 17
İlçe Başkanı, ilçe kongresinde, en az iki en çok üç yıl için, gizli oyla seçilir.
Aynı kişi, kesintisiz en fazla üç dönem İlçe Başkanı seçilebilir. Kurucu ilçe
başkanlığı dönem olarak sayılmaz.
İlçe Başkanı, ilçe teşkilatını temsil eder, Partinin ilçe düzeyindeki çalışma ve
faaliyetlerinin disiplinli bir şekilde yürütülmesini sağlar, mahalle ve köy
temsilcilikleriyle alt kademelerinin denetimini gerçekleştirir. İlçe Yönetim
Kurulunun gündemini hazırlar ve İlçe Yönetim Kuruluna başkanlık ederek
Parti faaliyetlerinin planlanmasını ve yürütülmesini sağlar. Parti adına ilçede
yazışmaları yapar.
İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulunun, ilçe çevresindeki belediye meclisi
grubunun, ilçe düzeyinde kurulmuş çalışma gruplarının, Belde Başkanları ve
Belde Yönetim Kurullarının, muhtarlık bölgesi görevlileri çalışma gruplarının,
kanunda ve Tüzükte belirlenen ya da parti organlarınca verilen görevleri
yerine getirmeleri için uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar.
İlçe Başkanı, başkanı olduğu ilçenin ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını
inceler, bunların çözümüne yardımcı olur, Belde Başkanlarıyla düzenli olarak
toplanır, parti teşkilatlarıyla meslek ve sivil toplum kuruluşları, sendikalarla,
yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların sorunlarıyla ilgilenir;
çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda Partililerle işbirliği yaparak
başarılı olmalarına yardımcı olur.
14
İlçe Başkanı, belediye çalışmalarında etkinlik ve başarı sağlamak için Partili
Belediye Başkanlarıyla sürekli temas halinde olur.
İLÇE YÖNETİM KURULU VE DİVAN KURULU
Madde 18
Yönetim Kurulu
İlçe Yönetim Kurulu, üst kademe parti teşkilatlarının talimatlarına uyarak,
ilçede Parti adına, Anayasaya, yasalara, Parti Tüzüğü ve Programına uygun
olarak her türlü siyasi faaliyeti yapmak, yürütmek ve denetlemekle görevlidir.
İlçe Yönetim Kurulu, Partinin üye sayısını artırmak için gayret gösterir.
Partinin siyasi görüş, amaç ve ilkelerinin yayılması ve partinin gelişmesi için
gerekli çalışmaları yapar, ilçe kongresi için gereken hazırlıkları yerine getirir.
İlçe Yönetim Kurulu, İlçe Başkanıyla birlikte
a. Nüfusu 20.000’den az olan ilçelerde en az on beş en çok yirmi bir
üyeden,
b. Nüfusu 20.000 – 50.000 (50.000 dahil) arasında olan ilçelerde en az on
yedi en çok yirmi üç üyeden,
c. Nüfusu 50.000 – 100.000 (100.000 dahil) arasında olan ilçelerde en az
yirmi bir en çok yirmi yedi üyeden,
d. Nüfusu 100.000 – 500.000 (500.000 dahil) arasında olan ilçelerde en az
yirmi beş en çok otuz üç üyeden,
e. Nüfusu 500.000’den fazla olan ilçelerde en az otuz üç en çok kırk üç
üyeden oluşur.
Asıl üye sayısı kadar da yedek üye seçilir.
Genel İdare Kurulu, İlçe Yönetim Kurulu üye sayılarını, her bir ilçenin
şartlarını göz önünde bulundurarak veya Partinin siyasi hedefleri
doğrultusunda artırma ve azaltma yetkisine sahiptir.
İlçe Yönetim Kurulu, ilçe çevresinde Partinin başarısı ve amaçlarının
gerçekleştirilmesi için yapılacak çalışmaları düzenlemekle ve yürütmekle
yükümlüdür.
Bu amaçla;
15
Partinin ilkelerini, amaçlarını, Programını, politikalarını ve görüşlerini halka
ulaştırmak ve benimsetmek için çalışır. Bunlara ve Partiye karşı yapılabilecek
eleştirilere yanıt verir.
Tüzük kurallarını, kongrelerin ve üst yönetim birimlerinin kararlarını uygular,
vereceği görevleri yapar. İlçe düzeyinde oluşturulan çalışma gruplarının,
belde örgütlerinin, muhtarlık bölgesi görevlileri çalışma gruplarıyla ilçe
çevresindeki belediye meclisleri parti gruplarının çalışmalarını düzenler ve
denetler.
Bütün seçimlerde parti adaylarının kazanmasını sağlamak için gerekli
çalışmaları yapar ve yaptırır. Seçim teşkilatlanması yapar. Seçim çalışmalarını
denetler. Seçimlerle ilgili yasal görevleri zamanında ve eksiksiz yerine getirir.
İlçe çevresindeki mahalle ve köylerin ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını
inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Meslek ve sivil toplum örgütleriyle,
sendikalarla, yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların sorunlarıyla ilgilenir;
çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda görevli partililerle iş birliği
yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.
İlçedeki ekonomik, sosyal ve siyasal olaylarla ilgili bilgileri toplayıp
değerlendirir ve üst yönetim birimlerine bildirir.
Üst yönetim biriminin bilgisiyle ilçe sınırları içinde siyasal, toplumsal ve
kültürel nitelikte toplantılar düzenler.
Gerekli gördüğü konularda araştırma, inceleme ve değerlendirme yapmak
üzere uzmanların ve üyelerin katılacağı çalışmaları programlayarak
gerçekleştirir.
Partinin gelir kaynaklarını geliştirmek ve arttırmak için çalışmalar yapar.
İl Yönetim Kurulunun bilgisi ve onayıyla ilçe çevresinde parti çalışmalarını
sürdürmek amacıyla çalışma ve seçim büroları açabilir.
Üyeler için düzenlenen parti içi eğitimle ilgili gerekli çalışmaları yapar.
Divan Kurulu
İlçe Divan Kurulu İlçe Başkanının başkanlığında, ilçe düzeyinde görev yapan
Parti içi organdır.
İlçe Divan Kurulu üyeleri; İlçe Başkanı tarafından İlçe Yönetim Kurulu üyeleri
arasından belirlenir. İlçe Divan Kurulu üyeleri ilçe başkan yardımcıları,
sekreter ve muhasip sıfatıyla görev yapar.
16
İlçe Divan Kurulunun üye sayısı en az altı en fazla genel merkez başkanlık
divanı üye sayısı kadardır.
İlçe Divan Kurulu İlçe Başkanının başkanlığında, üye tam sayısının salt
çoğunluğuyla da en az üç defa toplanır.
İlçe Divan Kurulu, İlçe Yönetim Kurulunun gündemini hazırlar, İlçe Başkanının
tevdi ettiği işleri yapar, ilçe kongresi ve İlçe Yönetim Kurulunca alınmış
kararların ve verilen görevlerin icrasını sağlar.
İlçe başkanının teklifi ve İlçe Yönetim Kurulunun kararıyla İlçe Divan
Kurulunun görev dağılımında her türlü değişiklik yapılabilir.
İlçe Divan Kurulu üyelerinin iş ve işleyişleri çıkarılacak bir yönetmelikle
belirlenir.
BELDE TEŞKİLATI
Madde 19
Belde teşkilatı il ve ilçe merkezleri dışında belediye teşkilatı olan yerlerde
kurulur.
Belde teşkilatları ilçe başkanlığına bağlıdır. Belde başkanı İlçe yönetim
Kurulunun teklifi ve İl Yönetim kurulunun kararıyla tanır. Belde yönetim
Kurulu belde başkanın teklifi ve İlçe Yönetim Kurulunun onayıyla atanır Belde
Yönetim Kurulu üye sayısı üçten az, on beşten fazla olamaz.
Belde başkanı; Partinin belde düzeyindeki çalışma ve faaliyetlerinin
koordinasyon ve yürütmesini sağlar, denetimini gerçekleştirir ve belde
teşkilatını temsil eder. Aynı kişi, kesintisiz en fazla üç olağan dönem belde
başkanı atanır veyahut seçilebilir.
Belde Yönetim Kurulu ilk toplantısında bir muhasip ve bir sekreter üyeyle
yeter sayıda başkan yardımcısı seçer. Belde Yönetim Kurulu toplantıları en az
ayda bir kez yapılır.
Nüfusu iki binden fazla olan beldelerde seçimli kongre yapılıp yapılmamasına
İlçe Yönetim Kurulunun teklifi üzerine İl Yönetim Kurulunca karar verilir.
Belde teşkilatlanmasının hangi usul ve esaslar dahilinde yapılacağı, siyasi
partiler kanunundaki hükümler dahilinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Belde teşkilatlarının görev süresi, bağlı olduğu ilçe teşkilatının görev süresiyle
sınırlıdır.
17
MAHALLE, KÖY VE SANDIK TEMSİLCİLİKLERİ
Madde 20
Mahalle, köy ve sandık bölgesi temsilcilikleri; Parti teşkilatlanmasının ve
faaliyetlerinin temel zeminidir. Partiyi, parti programını seçim taahhütleriyle
faaliyetlerini tanıtmak, aksaklıkları ve talepleri tespit edip rapor etmek,
verilecek Parti görevlerini yapmak üzere, ilçe ve belde yönetim kurullarınca
Parti üyeleri arasından köy, mahalle ve sandık bölgesi temsilcilikleri veya üç
kişiden az olmayan temsilci kurullar oluşturulabilir. Bu kurullarda cinsiyet
kotasına uygun düzenleme yapılır. Temsilci ve kurulların görev süresi bağlı
olduğu ilçenin görev süresi kadardır.
İlçe yönetim Kurulu kararıyla Temsilcilik kurulan mahalle veya köylerde
oturan üyelerin katılımıyla seçimli kongre düzenlenebilir. Düzenlenen
kongrelerde biri temsilci olmak üzere en az üç üyeden oluşan yönetim
kurulları seçilebilir.
Temsilcilerin ve yönetim kurulu üyelerinin görev süresi bağlı olduğu İlçe
Yönetim Kurulunun görev süresi kadardır.
İL KONGRESİ
Madde 21
İl kongresi, il teşkilatının en üst karar ve denetim organıdır. İl kongresi,
seçilmiş 600 delegeyle tabii delegelerden oluşur.
Tabii delegeler o ilin Partili milletvekilleri, Merkez Danışma kurulu ile Yüksek
istişare kurulunun o ilde ikamet eden üyeleri, İl başkanı, İl Yönetim Kurulu
üyeleri, il disiplin kurulu başkanı ve üyeleri, Partili büyükşehir belediye
başkanları, il belediye başkanlarıdır.
Kurucu İl Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri ile seçilmiş eski il başkanlarının
kongreye katılma hakları olmakla beraber, delege sıfatı olmayanların oy
kullanma hakları yoktur.
İl Yönetim Kurulu başkan ve üyeliği sıfatıyla kongrenin tabii üyesi olanlar,
yönetim kurulunun ibrasına ilişkin oylamalara katılamazlar.
İl kongrelerinde, il yönetiminin faaliyet ve kesin hesap raporları görüşülür, İl
Başkanı, il yönetim kurullarının asıl ve yedek üyeleri, asıl ve yedek Kurultay
18
delegeleriyle il Disiplin Kurulunun asıl ve yedek üyeleri seçilir ve gündemdeki
konular müzakere edilerek karara bağlanır.
İL KONGRESİNDEN SEÇİLECEK KURULTAY DELEGE SAYISI
Madde 22
İl kongrelerinde, Kurultay için seçilecek delege sayısı; TBMM Milletvekili
sayısının iki katının, Partinin son milletvekilliği genel seçiminde aldığı ülke
toplam oy sayısına bölünmesiyle bulunacak kat sayının, ilgili il seçim
çevresinde alınan oy sayısıyla çarpılması suretiyle bulunur. Kurultay
delegeleri gizli oy açık tasnif usulüne göre seçilirler.
Çeşitli nedenlerle partinin genel seçimlerde almış olduğu oyun belli olmaması
halinde; Büyükşehir statüsünde olan illerde son belediye meclisi, diğer illerde
il genel meclisi seçim sonuçlarına göre Kurultay delege dağılımı belirlenir.
İl delege sayısının dörtte biri kadar veya delege sayısı dörtten az olan illerde
bir yedek delege de seçilir. Seçilmiş delegelerin ölüm, istifa ve ihraç gibi
sebeplerle parti üyeliğinin düşürülmesi halinde yedek delegeler sırayla davet
edilir.
Kurultay için seçilen delegelerin görev süresi, seçildikleri kongreyi takip eden
ilk olağan kongrede yeni delegelerin seçimine kadar devam eder.
İL BAŞKANI
Madde 23
İl başkanı, il kongresinde, en az iki en çok üç yıl için, gizli oyla seçilir.
Bir kişi en fazla üç dönem il başkanlığı görevine seçilir. Kurucu il başkanlığı
dönem olarak sayılmaz.
İl başkanı, il teşkilatını temsil eder, Partinin il düzeyindeki çalışma ve
faaliyetlerinin disiplinli bir şekilde yürütülmesini sağlar ve ilçe başkanlıkları,
mahalle ve köy temsilcilikleriyle alt kademelerinin denetimini gerçekleştirir. İl
Yönetim Kurulunun gündemini hazırlar ve İl Yönetim Kuruluna başkanlık
ederek parti faaliyetlerinin planlanmasını ve gerçekleşmesini sağlar. Parti
adına ilde yazışmaları yapar.
İl başkanı, İl Yönetim Kurulunun, İlçe Yönetim Kurulunun, il ya da büyükşehir
belediye meclisi grubunun, il genel meclisi grubunun, il düzeyinde kurulmuş
19
çalışma gruplarının kanun ve Tüzükle belirlenen veya Parti organlarınca
verilen görevleri yerine getirmeleri için uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar.
Başkanı olduğu ilin çevresindeki ilçelerin ekonomik, sosyal ve yöresel
sorunlarını inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. İlçe başkanlarıyla
düzenli olarak toplanır. Parti örgütüyle, meslek ve sivil toplum örgütleriyle,
sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların
sorunlarıyla ilgilenir; çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda görevli
Partililerle iş birliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.
İl başkanı, il çevresindeki il genel meclisi grubunu, belediye meclisleri
gruplarını ve Partili belediye başkanlarını, çalışmaları yönlendirmek
değerlendirmek ve eş güdüm sağlamak amacıyla ayrı ayrı ya da birlikte
toplantılara çağırabilir
İl başkanı, İl Yönetim Kurulunun teklifi, Genel İdare Kurulunun onayıyla
seçim işlerini ve çalışmalarını yürütmek, Parti politikalarını geliştirmek ve
güçlendirmek, ilde yaşanılan siyasi, iktisadi ve sosyal olayları araştırmak ve
raporlamak için, çeşitli ihtisas komisyonlarının kurulmasını sağlar ve bu
komisyonlara başkanlık eder.
İL YÖNETİM KURULU VE DİVAN KURULU
Madde 24
Yönetim Kurulu
İl Yönetim Kurulu, üst kademe Parti teşkilatlarının talimatlarına uyarak, ilde
Parti adına, Anayasa’ya, kanunlara, Parti Tüzüğü ve Programı’na uygun
olarak her türlü siyasi faaliyeti yapmak, organize etmek ve denetlemekle
görevlidir.
İl Yönetim Kurulu, Partinin üye sayısını artırmak için gayret gösterir, Partinin
siyasi görüş, amaç ve ilkelerinin yayılması ve Partinin gelişmesi için gerekli
çalışmaları yapar, il kongresi için gereken hazırlıkları yerine getirir.
İl Yönetim Kurulu Partinin ilkelerini, amaçlarını, Programını, politikalarını ve
görüşlerini halka beğendirmek ve benimsetmek için çalışır. Bunlara ve Partiye
karşı yapılabilecek eleştirileri yanıtlar.
Tüzük kurallarını, kongrelerin ve üst yönetim birimlerinin kararlarını uygular;
il düzeyinde oluşturulan çalışma gruplarının, ilçe örgütlerinin, il ya da
20
büyükşehir belediye meclisi grubunun ve il genel meclisi grubunun
çalışmalarını, yılda en az bir kez ilçe örgütlerinin hesaplarını denetler.
Bütün seçimlerde, parti adaylarının kazanmasını sağlamak için il düzeyinde
ve ilçelerde gerekli çalışmaları yapar ve yaptırır. Seçim çalışmalarını denetler.
Seçimlerle ilgili yasal görevlerini zamanında ve eksiksiz yerine getirir.
İl çevresinin genel anlamdaki ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını inceler.
Bunların çözümüne yardımcı olur. Meslek ve sivil toplum örgütleriyle,
sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların
sorunlarıyla ilgilenir; çözümlerine katkıda bulunur.
İl çevresinin genel anlamdaki ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını inceler.
Bunların çözümü için proje geliştirir. Çözüm önerilerini genel merkez
kamuoyu ve yetkili idari birimler ile paylaşır.
İl çevresinde uygun yerlerde, siyasal, toplumsal ve kültürel nitelikte
toplantılar düzenler ve üst yönetimi bilgilendirir.
İl Yönetim Kurulu, seçim çevresi ölçeğinde, seçim dönemlerinde veya uygun
görülen zamanlarda her tür seçim çalışmalarını sevk ve idare edecek
kurullarla tüzükle teşkilat yapısı içerisinde tanımlanmış yardımcı kurullar
oluşturabilir. Bu kurulların iş ve işleyiş usullerini belirleyebilir.
İl Yönetim Kurulu, İl Başkanıyla birlikte
a. Nüfusu 250.000’den az olan illerde en az yirmi beş en çok otuz üç
üyeden,
b. Nüfusu 250.000 – 750. 000 (750.000 dahil) arasında olan illerde en az
otuz üç en çok kırk üç üyeden,
c. Nüfusu 750.000 – 1.500.000 (1.500.000 dahil) arasında olan illerde en
az kırk bir en çok elli üç üyeden
d. Nüfusu 1.500.000’den fazla olan illerde en az kırk dokuz en çok altmış
bir üyeden
e. Nüfusu 4.000.000’dan fazla olan illerde en az elli dokuz en çok yetmiş
bir üyeden oluşur.
Asıl üye sayısı kadar da yedek üye seçilir.
Genel İdare Kurulu, İl Yönetim Kurulu üye sayılarını, ilin siyasi şartları veya
partinin hedefleri doğrultusunda artırma ve azaltma yetkisine sahiptir.
21
Yönetim kurulunun başkanı, İl Başkanıdır. İl Yönetim Kurulu kendi üyeleri
arasından, il sekreteri, muhasip ve ihtiyaca göre il başkan yardımcıları seçer.
İl başkanı; il sekreteri, muhasip ve birisi seçim işlerinden sorumlu olmak
üzere başkan yardımcıları arasında görev dağılımı yapar. İl başkanının teklifi
ve İl Yönetim Kurulunun kararıyla bu görev dağılımında her türlü değişiklik
yapılabilir.
Divan Kurulu
İl Divan Kurulu İl Başkanının başkanlığında, il düzeyinde görev yapan Parti içi
organdır.
İl Divan Kurulu üyeleri; İl Başkanı tarafından İl Yönetim Kurulu üyeleri
arasından belirlenir. İl Divan Kurulu üyeleri il başkan yardımcıları, il sekreteri
ve il muhasibi sıfatıyla görev yapar.
İl Divan Kurulunun üye sayısı en az altı en fazla genel merkez başkanlık
divanı üye sayısı kadardır.
İl Divan Kurulu İl Başkanının başkanlığında, üye tam sayısının salt çoğunluğu
ile ayda en az iki defa toplanır.
İl Divan Kurulu, İl Yönetim Kurulunun gündemini hazırlar, İl Başkanının tevdi
ettiği işleri yapar, il kongresi ve İl Yönetim Kurulunca alınmış kararların ve
verilen görevlerin icrasını sağlar.
İl başkanının teklifi ve İl Yönetim Kurulunun kararıyla il Divan Kurulunun
görev dağılımında her türlü değişiklik yapılabilir.
İl Divan Kurulu üyelerinin iş ve işleyişleri çıkarılacak bir yönetmelikle
belirlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
İLÇE VE İL TEŞKİLATLARINA İLİŞKİN ORTAK HÜKÜMLER
YÖNETİM KURULLARININ TOPLANTI VE KARAR YETER SAYISI
Madde 25
Kurul toplantıları esas olarak teşkilat binasında yapılır. Başkanın önerisi,
yönetim kurulunun onayıyla önceden gün ve saati belirtilmek ve yönetim
22
kurulu üyelerine tebliğ edilmek koşuluyla, mülki sınırlar içerisinde başka bir
yerde de yönetim kurulu toplanabilir.
Yönetim kurullarınca çağrılıp dinlenmesine karar verilenler dışında, kurul
üyesi olmayanlar toplantılara katılamaz.
İl ve İlçe Yönetim Kurulları, en az ayda bir defa olağan toplanır. Gerekli
görülen hallerde illerde İl Başkanı, ilçelerde İlçe Başkanı tarafından veya il ve
İlçe Yönetim Kurulu üye tam sayısının dörtte birinin yazılı isteği ile yönetim
kurulları belirtilen gün ve saatte olağanüstü toplantıya çağırılabilir.
Olağanüstü toplantılarda sadece toplantı nedeni olan konular görüşülür.
Yönetim kurulları salt çoğunlukla toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile
karar alır.
Oylarda eşitlik olması halinde başkanın katıldığı görüş kabul edilmiş sayılır.
Yönetim kurulu kararları, karar defterine yazılır ve toplantıya katılan üyeler
tarafından imzalanır. Karara muhalif olanlar gerekçelerini karar defterine şerh
düşmekle yükümlüdür. Gerekçesiz muhalefet şerhi yok hükmündedir.
Toplantı günü bildirilmiş olmasına rağmen, haklı bir mazereti olmaksızın, üst
üste üç veya iki yılda altı toplantıya katılmayan üye, yönetim kurulu
üyeliğinden istifa etmiş sayılır.
İstifa etmiş sayılan üyenin bir üst kademeye itiraz hakkı vardır. Üst yönetim
kurulunun kararı kesindir. Ancak bu fıkra, üst kademece belirlenmiş kongre
takvimi içerisinde uygulanmaz.
İstifa etmiş sayılan yönetim kurulu üyesinin istifa kararı kesinleştikten sonra
yerine sırasıyla yedek yönetim kurulu üyelerinden çağrılır.
YÖNETİM KURULU BAŞKAN VE ÜYELİKLERİNDE BOŞALMA
Madde 26
Yönetim kurulu asıl ve yedek üyeliklerinde toptan bir boşalma olduğu hallerde
Genel Başkanın teklifi ve Genel İdare Kurulunun kararıyla geçici yönetim
kurulu atanır.
Atanan geçici yönetim kurulları atandıkları tarihten itibaren ilçelerde 30 gün
illerde 45 gün içerisinde kongre yaparlar.
23
Kısmi boşalmalarda, eksilen üyelikler yedek üyelerden sırasına göre
çağrılarak tamamlanır. Yedek üyelerle birlikte yönetim kurulunun salt
çoğunluğu sağlanamıyorsa, kurul toptan işten çekilmiş sayılır ve Genel İdare
Kurulunca geçici yönetim kurulu ataması yapılır.
Ölüm, istifa veya parti üyeliğinin düşmesiyle başkanlığın boşalması
hallerinde, yönetim kurulunca, yönetim kurulu üyeleri arasından yeni bir
başkan gizli oyla seçilir.
İlçe ve il kongrelerinin olağanüstü toplanması, Genel İdare Kurulu kararıyla
veya kademe delege tam sayısının 1/3’ inin Parti müfettişi huzurunda veya
noterlikte tevsik edilmiş yazılı isteğiyle yapılır.
Şartların oluşması halinde, kademe yönetim kurulunun gerekli hazırlıkları
yaparak talebin tebliğinden itibaren 45 gün içinde olağanüstü kongreyi
toplaması zorunludur.
Olağanüstü toplantının gündemi, toplantıyı talep edenlerce belirlenir.
Gündemin neden ibaret olduğu karar veya talep yazısında belirtilir.
Olağanüstü toplantı gündemine başka gündem maddesi eklenemez.
BİRDEN FAZLA GÖREV YASAĞI
Madde 27
İl ve ilçe teşkilatında başkan veya yönetim kurulu üyeliklerine seçilmiş
olanlar, kongre delegelikleri hariç olmak üzere tek görev yürütebilirler.
Mahalli idareler seçimleri sonunda bir göreve seçilmiş olanlar, aynı zamanda
teşkilat kademelerinde başkan ve kurul üyeliklerinden istifa etmiş sayılırlar.
Partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu Yönetim, Disiplin ve Denetim
Kurullarının asıl ve yedek üyeleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık
Divanında görevli olan milletvekilleri, Genel İdare Kurulu ile Disiplin Kurulu
asıl ve yedek üyesi olamazlar.
Her kademe disiplin kurullarında görev alanlar, Kurultay ve kongreler,
Türkiye Büyük Millet Meclisindeki Parti grubu üyelikleri hariç, Partinin diğer
organ görevlerinde bulunamaz, Parti’ye herhangi bir iş ve hizmet bağıyla
bağlı olamaz ve partiden herhangi bir suretle gelir sağlayamazlar.
24
Bir disiplin kurulunda görev alan kimse, diğer bir disiplin kurulunda görev
alamaz. Eşlerle bir ve ikinci derecedeki kan ve sıhri hısımlar, aynı disiplin
kurulunda görev alamazlar. Bunlarla ilgili kararlara katılamazlar.
KONGRELER
Madde 28
Kongreler en az iki en fazla üç yıl içerisinde toplanır.
Genel İdare Kurulunca belirlenecek kongre takvimi içinde olmak şartıyla
belde ilçe kongrelerinin günlerini İl Yönetim Kurulları, il kongrelerinin
günlerini ise Genel İdare Kurulu belirler.
İlçe ve il kongrelerinde, üst kademe kongresi için seçilmesi gereken sayıda
asıl, bu miktarın dörtte biri kadar yedek delege seçimi yapılır.
Genel İdare Kurulu, delege seçimlerinde kanun ve Tüzük hükümlerine
aykırılık olmasının tespit edilmesi haline münhasır olmak üzere ilçe, il ve
kurultay delege seçimlerini, ilçe ve il ölçeğine göre kısmen veya tamamen
iptal edip yeniden yapılmasına, üye tam sayısının en az 2/3 çoğunluğunun
oyu ile karar verebilir.
Adaylar ilan edilen delege listelerinin onaylı bir suretini ilçe ve il
başkanlığından yazılı olarak talep edebilirler. Bu durumda talep tarihinde
onaylı bir liste sureti aday üyeye verilir.
Bu Tüzükte yer alan İlçe Seçim Kurulu ve İlçe Seçim Kurulu Başkanı Yüksek
Seçim Kurulu tarafından görevlendirilen kongrelerin yapılacağı yerdeki yetkili
İlçe Seçim Kurulu ve İlçe Seçim Kurulu Başkanıdır. Sandık kurulu ise
kongrenin yapılacağı yer İlçe Seçim Kurulu tarafından kongre seçimlerinde
görev verilen sandık kuruludur.
KONGRE GÜNDEMİ
Madde 29
Kongre gündemi, kendi kademelerinin yönetim kurulunca hazırlanır.
Gündemin kanunlara, Parti Tüzüğüne uygun olarak hazırlanmasından ilgili
yönetim kurulu sorumludur. Gündem maddelerinin sırası hazır bulunan
delegelerin onda birinin teklifi ve kongreye katılanların çoğunluğunun
kararıyla değiştirilebilir veya aynı şekilde gündeme yeni maddeler ilave
edilebilir.
25
KONGREYE DAVET, YOKLAMA VE KONGRENİN AÇILMASI
Madde 30
İl ve ilçe kongrelerinin yeri, günü, saati ve gündemiyle kongreye katılacak
Parti üyelerini belirleyen listeler, kongreden en az on beş gün önce İlçe Seçim
Kuruluna bildirilerek il ve ilçe merkezlerinde üye adres ve telefon bilgilerini
ihtiva eder şekilde ilan edilir. İlçe ve il kongreleri yine en az on beş gün
öncesinden gündemi de ihtiva edecek şekilde mahalli bir gazetede veya
gazetelerde ilan edilir. İl ve ilçe başkanları kongreye yüksek oranda katılımı
sağlamak amacıyla gerekli sözlü ve yazılı duyuruda bulunmakla yetkili ve
görevlidir.
Kongrenin yeri, tarihi ve saati; telefon, e-posta veya kısa mesaj servisi (SMS)
yöntemlerinden en az biri aracılığıyla da delege ve kayıtlı üyelere bildirilir.
Yapılan ilan ve bildirimlerde, ilk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamaz ise
ikinci toplantının yeri, günü ve saati de belirtilir.
Kongrede kararlar, Tüzükte yazılı istisnai durumlar saklı kalmak üzere,
oylamaya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
İlçe Seçim Kurulu Başkanı, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip
incelemek suretiyle varsa eksiklikleri tamamlattırdıktan sonra seçime
katılacakları belirleyen listeyi onaylar ve iade eder. Onaylanan listenin tasdikli
örneği başvurusu üzerine aday olmak isteyen parti üyelerine de verilir.
Onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar kongrenin toplantı
tarihinden yedi gün önce Partinin ilgili teşkilatının bulunduğu binada asılmak
suretiyle ilan edilir. İlan süresi üç gündür.
İlan süresi içinde, listeye yapılacak itirazlar İlçe Seçim Kurulu Başkanı
tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. Bu
suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer hususlar, İlçe Seçim
Kurulu Başkanı tarafından onaylanarak Partinin ilgili teşkilatına gönderilir.
Kongrelerde yapılacak seçimler, ilgili seçim kurulunun gözetimi ve
denetiminde yapılır.
Kongre başlamadan önce yeter sayısının varlığı, yoklama cetvelindeki imzalar
sayılmak suretiyle kongresi yapılacak teşkilatın sekreteri ile iki yönetim
kurulu üyesi veya en az üç delegenin imzasını taşıyan bir tutanakla tespit
edilir.
26
Kongrenin açılışı, kongresi yapılacak teşkilatın başkanı veya onun
görevlendireceği yönetim kurulu üyesi tarafından yapılır. Başkanın
yokluğunda bu görev sekreter üye tarafından yapılır. Sekreterin de yokluğu
halinde kongreyi hazır bulunan en yaşlı delege açar.
İl ve ilçe kongreleri delege toplam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk
toplantıda yeterli katılımın olmaması halinde, ikinci toplantı katılanlarla
yapılır.
KONGRE BAŞKANLIK DİVANININ OLUŞTURULMASI VE GÖREVLERİ
Madde 31
Kongre açıldıktan sonra bir Divan Başkanı, bir Divan Başkan Yardımcısı ile üç
kâtip üyeden müteşekkil bir Başkanlık Divanı seçilir.
Divan başkan adayı bir kişi ise; seçim, el kaldırmak suretiyle açık oyla yapılır.
Birden fazla aday çıkması durumunda ise gizli oya başvurulur. Böyle bir
durumda, gizli oylamanın gerektirdiği tedbirler derhal alınır ve üç kişiden az
olmayan sayım ve tasnif kurulu el kaldırmak suretiyle açık oylama ile
oluşturulur. Oylama ve tasnif işleminin bitimiyle Kongre Divan Başkanlığını
kazanan isim açıklanır ve sonrasında Kongre Başkanlık Divanının diğer üyeleri
yine el kaldırmak suretiyle açık oyla seçilirler.
Kongre Divan Başkanı ve üyeleri kongreyi Parti Tüzüğü ve ilgili mevzuata
uygun olarak gerçekleşmesini temin için gerekli önlemleri almak, düzen ve
ahenk içinde yürütmek, kongre gündemini icra etmek, tutanağını düzenlemek
ve muhafaza etmekle görevli ve yetkilidir.
Divan Başkanı toplantıyı yönetir, söz isteyenlere, makul süreler içerisinde söz
verir.
Kongre Divanı, ortaya çıkan lüzum üzerine kararlarını üye sayısının salt
çoğunluğuyla verir. Oyların eşitliği hâlinde Başkanın bulunduğu taraf,
çoğunluğu sağlamış sayılır.
Kongre Divan Başkanı, toplantı sırasında düzeni bozanları sözlü uyarır, sözlü
uyarıya rağmen düzeni bozmaya devam edenler, oy verme hakları saklı
kalmak kaydıyla toplantıdan çıkarılır, seçimlere geçildiğinde oy kullanmak
üzere toplantıya alınır. Divan başkanı, gerekli görürse kongreye ara verip,
izleyici yerlerini boşaltabilir. Bu konuda alınacak karar kesindir.
27
KONGRENİN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 32
Kongrelerde;
a- Yönetim kurullarının faaliyet raporları görüşülür ve karara bağlanır,
b- Yönetim kurullarının muhasebe ve kesin hesap raporuyla ilgili işlemleri
görüşülür ve karara bağlanır. Delegelerin onda birinin teklifi veya Divan
Başkanının isteğiyle kesin hesap raporunu incelemek üzere üç üyeden az
olmamak üzere bir komisyon kurulabilir ve komisyonun vereceği rapor
kongrece kabul veya reddedilir. Kesin hesap raporu kongrece kabul
edilirse, ilgili yönetim kurulu ibra edilmiş sayılır.
c- Parti gündemi ve ülke gündemine dair her türlü konu, kanunlara ve ilgili
mevzuata aykırı olmamak kaydıyla görüşülür ve karara bağlanır. Kongre
gündemine ilişkin teklifler, kongre delegelerinin onda birinin yazılı
önerisiyle gündeme alınır.
d- Yönetim kurullarının başkanları, asıl ve yedek üyeleri, il disiplin kurulu
asıl ve yedek üyeleri ile bir üst kongrenin veya Kurultayın asıl ve yedek
delegelerinin seçimi gerçekleştirilir.
KONGRELERDE ADAYLIK VE SEÇİMLER
Madde 33
İl veya İlçe Başkanları ve Yönetim Kurullarının seçimleriyle bir üst kongre
veya Kurultayın delege seçimleri ve İl Disiplin Kurulu seçimleri kanunlara
uygun olarak, yargı gözetimi ve denetimi altında gizli oy ve açık tasnif
yöntemiyle yapılır. İl ve ilçe Kongrelerinde bütün seçimler birlikte yapılır.
Seçilme yeterliliğine sahip her parti üyesi, en az otuz delegenin teklifi ile
kongre seçimlerinde adaylığını koyabilir veya aday gösterilebilir. Delegeler
birden fazla aday teklif edemez. Blok veya çarşaf listelerin dışında ferdi aday
da olunabilir.
Kongrelerde kural olarak blok liste yöntemi uygulanır ancak, kongre
üyelerinin beşte birinin yazılı başvurusu ve kongreye katılanların salt
çoğunluğunun karar vermesiyle çarşaf liste yöntemi de kararlaştırılabilir.
Divan Başkanı kongrelerde seçilecek organlara adaylık müracaatı için makul
bir süre tespit eder, kongreye duyurur, bu süre sonunda müracaat eden
28
adayları ilan eder ve kongre salonunda görünür bir yerde asılmasını temin
eder.
Adaylıktan çekilme ve itirazlar varsa, karara bağlanarak adaylar kesinleşir.
İlçe Seçim Kurulu Başkanı, seçimler için yeteri kadar sandık kurulu oluşturur.
Sandık Kurulu, bir başkan ve iki üyeden oluşur. Sandık Kurulu Başkanıyla bir
üye memurlar, diğer üye ise aday olmayan Parti üyeleri arasından seçilir. Her
sandık için aynı şekilde ve sayıda yedek sandık kurulu belirlenir. Sandık
Kurulu Başkanının yokluğunda, memur üye sandığa başkanlık eder. Sandık
Kurulu, kanunun ve Parti Tüzüğünün öngördüğü esaslara göre seçimlerin
yürütülmesi ve oyların tasnifiyle görevli olup bu görevleri seçim ve tasnif
işleri bitinceye kadar aralıksız devam eder.
Blok Liste:
Blok listeyle seçim yapılacaksa blok listeler yeteri kadar çoğaltılır ve varsa
ferdi aday pusulalarıyla birlikte mühürlenmek üzere İlçe Seçim Kurulu
Başkanına veya Sandık Kurulu Başkanına teslim edilir ve mühürlendikten
sonra oy pusulası olarak kullanılır.
Birden fazla blok listeyle seçim yapılması halinde delege bu listelerden birinde
bulunan adayı çizebilir yerine diğer listedeki bir adayı veya ferdi adayın ismini
yazabilir. Her organın seçilecek aday sayısından fazla aday ismi yazılması
halinde oy pusulası geçersiz sayılır.
Bir zarftan birden fazla aynı içerikli blok liste çıkarsa bunlardan biri geçerli
sayılır. Farklı içerikli birden fazla blok liste çıkması durumunda ise hiçbiri
dikkate alınmaz ve geçersiz oy olarak kabul edilir.
Çarşaf Liste:
Çarşaf liste usulü kabul edilirse; Kongre Divan Başkanı seçilecek kurulların
her biri için ayrı ayrı adaylığa müracaat için makul bir süre belirler. Bu süre
içinde müracaat eden toplu ve ferdi adayların isimlerinin başlarına kare veya
daire şeklinde kutucuklar konularak her kurul için ayrı ayrı çarşaf listeyi
hazırlar. Divan Başkanı adayların hangi harften itibaren sıralanacağını
kur’ayla belirler.
Çarşaf listeler bu şekilde hazırlandıktan sonra Divan bir nüshasını tasdik
ederek muhafaza eder. Yeteri kadar çoğaltılan listeler ve oy zarfı
mühürlenmek üzere İlçe Seçim Kurulu Başkanına veya Sandık Kurulu
Başkanına teslim edilir.
29
Mühürlenen çarşaf liste oy pusulası olarak kullanılır.
Delegeler, seçilecek organın sayısı kadar adayı işaretleyebilir, aday
sayısından fazla veya seçilecek üye sayısının yarısından az işaretli oy
pusulaları geçersiz sayılır.
Oy pusulasında veya zarfında kimin tarafından verildiğine dair işaret bulunan
oylarla İlçe Seçim Kurulu veya Sandık Kurulu mührü bulunmayan oylar
geçersiz sayılır.
Kesinleşmiş delege listesinde adı yazılı olmayanlar oy kullanamazlar.
Delege oyunu bizzat kullanır.
Sandıklar açılır ve oy sayım dökümü yapılır.
Sayım döküm sonucu en çok oya göre yapılacak sıralamayla asıl ve yedek
üyeler belirlenir. Eşit oy halinde İlçe Seçim Kurulunca kur’a çekilir.
Seçim sonuçlarını İlçe Seçim Kurulu yetkilisi açıklar, bu sonuçlar kongre
tutanağına yazılır.
Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Kurultay toplantısı ile ilgili
hükümler uygulanır.
KONGRE SEÇİMLERİNE İTİRAZLAR VE KONGRENİN KESİNLEŞMESİ
Madde 34
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilir, Sandık
Kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Tutanakların bir örneği seçim
yerinde asılmak suretiyle ilan edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler,
tutanağın bir örneğiyle birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere İlçe Seçim
Kurulu Başkanlığına verilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemlerle tutanakların düzenlenmesinden
itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına karşı, İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına
itiraz edilebilir. Bu itirazlar İlçe Seçim Kurulu Başkanı tarafından aynı gün
incelenir ve kesin olarak karara bağlanır.
İlçe Seçim Kurulu Başkanın kararı, seçimlerin iptali ve yenilenmesi yönünde
ise, bir aydan az ve iki aydan fazla olmayacak bir süre içerisinde, İlçe Seçim
Kurulu Başkanının belirleyeceği tarihte seçimler tekrar yapılır.
30
Kongre tutanakları, Kongre Başkanlık Divanınca en az üç suret düzenlenerek
yeni seçilen yönetim kuruluna verilir. Bu tutanakların bir sureti bir üst
yönetime gönderilir.
Kongrelerde seçilen yönetim kurullarıyla atanan yönetim kurulları, Tüzükte
belirtilen bir göreve seçilenlerin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, mesleği
veya sanatı, ikametgâhı, nüfus cüzdanı örneği seçilme tarihinden başlayarak
on beş gün içinde o mahallin en büyük mülki amirliğine yazıyla gönderilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
GENEL MERKEZ TEŞKİLATI
KURULTAY
KURULTAY DELEGELERİ
Madde 35
Kurultay, seçilmiş üyelerle tabii üyelerden teşekkül eder.
a- Seçilmiş delegeler TBMM üye sayısının iki katından fazla olamaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının değiştirilmesi durumunda,
yapılacak ilk kongrelerde Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının iki
katı, il kongrelerince seçilecek delege sayısı olarak dikkate alınır.
b- Tabii delegeler; Partinin Genel Başkanı, Genel İdare Kurulu, Merkez
Disiplin kurulu, Partili bakan ve milletvekilleriyle üyelikleri devam eden
Parti Kurucularıdır.
Parti Kurucuları seçilmiş delegelerin %15’inden fazla ise kurucular
arasından seçilecek tabii delegeler Genel Başkan tarafından belirlenir.
Parti üyeliğinden ayrılmış kurucular tekrar partiye üye kaydedilmiş olsa bile
kurucu sıfatı ile tabii delege olamaz.
c- Taşıdıkları sıfat dolayısıyla kurultay delegesi olan kişiler, ayrıca il
kongrelerince delege olarak seçilemezler.
KURULTAYIN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 36
31
Kurultay, Partinin en üst organıdır. Partiyle ilgili her konuda son ve kesin
karar yetkisine sahiptir.
a- Parti Genel Başkanını, Genel İdare Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulunun
asıl ve yedek üyelerini gizli oylamayla seçmek,
b- Partinin Tüzük ve Programında değişiklik yapmak, Genel İdare Kurulu
faaliyet raporuyla gelir, gider ve kesin hesabını kabul veya reddetmek,
Genel İdare Kurulu faaliyet raporuyla gelecek dönem bütçesini müzakere
edip karara bağlamak, yönetimin ibrası kabul veya reddetmek konusunda
karar vermek,
c- Partiye üye kabul etmek,
d- Genel nitelikte olmak şartıyla Ülke ve Parti politikalarına ilişkin tavsiye
kararları veya bağlayıcı kararlar almak.
e- Partinin Tüzük ve Programını, adını ve simgesini değiştirmek, tüzel
kişiliğinin feshine, başka partiyle birleşmesine karar vermek, fesih kararı
vermesi halinde Parti mallarının tasfiyesi ve intikal şekli ve yerini karara
bağlamak,
f- Kanun ve Tüzükte verilen diğer görevleri ifa etmek, gündeminde yer
alan konuları müzakere edip karara bağlamak,
g- Her kademe disiplin kurullarınca verilen disiplin cezalarını ilgili
hükümlere göre affetmek Kurultayın görev ve yetkilerindendir.
KURULTAY TOPLANTILARI
OLAĞAN VE OLAĞANÜSTÜ KURULTAYLAR
Madde 37
Kurultayın olağan toplantıları, Genel Başkan veya Genel İdare Kurulunun
tespit edeceği yer ve zamanda yapılır.
Genel Başkan ve Genel İdare Kurulu, iki yıldan az, üç yıldan çok olmayan bir
süre içerisinde Kurultayı toplamak zorundadır.
Kurultayın olağanüstü toplantıları, Genel Başkan veya Genel İdare Kurulunun
gerek görmesi halinde veya Kurultay delegelerinin en az beşte birinin
noterden onaylı yazılı istemleri üzerine altmış gün içerisinde yapılır.
32
Seçimli olağanüstü kurultay için genel başkan ya da genel idare kurulunun
gerek görmesi halinde veya kurultay delegelerinin en az üçte birinin noterden
onaylı yazılı istemleri üzerine altmış gün içerisinde yapılır. Seçimli olağan üstü
kurultay çağrısı üzerine yapılacak kurultayda genel başkan ve genel merkez
organlarının tümü için seçim yapılır. Yetkili organların altmış gün içerisinde
kurultayı toplamaması durumunda, istemde bulunanların noter onaylı
taleplerinde belirledikleri üç asıl ve iki yedekten oluşan Çağrı Heyeti
tarafından olağan üstü kongre toplanır. Noter onaylı taleplerde farklı isimlerin
önerilmiş olması durumunda en fazla imzayla önerilen isimler Çağrı Heyeti
vazifesini yerine getirir.
Olağan toplantıların gündemini Genel İdare Kurulu, olağanüstü Kurultay
gündemini daveti yapan organ veya çağrıyı yapan delegeler tespit eder.
Olağanüstü Kurultay isteğinin, usulüne uygun olarak Genel Merkeze
ulaşmasından başlayarak altmış gün içinde olağanüstü Kurultay toplanır.
Gündemsiz Kurultay çağrısı yapılamaz.
Kurultayın yeri, günü, saati ve gündemiyle çoğunluk sağlanamadığı takdirde
yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar toplantıdan en az on beş gün önce
İl Başkanlıklarına bildirilir. Mutat vasıtalarla ilan edilir.
Ayrıca Kurultayın yeri, zamanı ve gündemiyle çoğunluk sağlanamadığı
takdirde yapılacak ikinci toplantıya dair hususlarla Kurultay delege listesi,
toplantıdan en az on beş gün önce İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına bildirilir.
İlçe Seçim Kurulu Başkanı, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip
incelemek suretiyle varsa eksiklikleri tamamlattırdıktan sonra seçime
katılacakları belirleyen listeyle yukarıdaki fıkrada belirtilen diğer hususları
onaylar.
Siyasi Partiler Kanununun 21. maddesindeki esaslar dâhilinde İlçe Seçim
Kurulu Başkanınca onaylanan bu listeler Kurultay toplantı tarihinden en az
yedi gün önce Parti Genel Merkez binasına asılarak ilan edilir.
İlan süresi üç gündür ve bu süre içerisinde yapılacak itirazlar, İlçe Seçim
Kurulu tarafından en geç iki gün içerisinde karara bağlanır. Kesinleşen ve
mühürlenerek Partiye iade edilen listeye hiçbir suretle itiraz edilemez.
İlçe Seçim Kurulunca onaylanarak kesinleşen liste, Kurultayın delege yoklama
çizelgesini oluşturur.
Kurultay, Kurultay delegeleri tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır.
33
Kurultayda yapılacak seçimler, İlçe Seçim Kurulunun gözetimi ve denetiminde
yapılır.
İlk toplantıda kongre yeter sayısı sağlanamaz ise, ikinci toplantı hazır bulunan
delegelerle yapılır.
Görüşmeler, gündem sırasına göre yapılır. Müzakerelere katılım, talep
sırasına göre yürütülür. Parti Genel Başkanı, Genel İdare Kurulu üyeleri,
komisyon başkan veya sözcülerinin konuşma taleplerine öncelik verilir.
Parti Tüzük ve Programında değişiklik yapılmasına veya Partinin genel
politikasını ilgilendiren konularda karar alınmasına bağlı teklifler hakkında
karar verilebilmesi için teklifin; Genel Başkan, Genel İdare Kurulu veya
Kurultay delegelerinin en az onda biri tarafından ileri sürülmüş olması
gereklidir.
Bu gibi teklifler, Kurultay Divanı tarafından seçilecek bir değerlendirme
komisyonunda görüşüldükten sonra, komisyonun hazırlayacağı rapor incelenir
ve hazır bulunan delegelerin en az üçte ikisinin oyuyla kabul edilir.
Kurultay, gündem maddeleri bitinceye kadar aralıksız devam eder.
KURULTAYIN AÇILIŞI
Madde 38
Kurultay, usulüne uygun olarak yoklama yapıldıktan ve delegelerinin tam
sayısının salt çoğunluğunun varlığı tespit edildikten sonra, Genel Başkan ya
da Çağrı Heyetinin görevlendireceği kişi tarafından açılır.
Karar yeter sayısı, Kurultaya katılanların salt çoğunluğudur. Oylarda eşitlik
halinde Genel Başkanın oyu doğrultusunda karar alınır.
Delege tam sayısının salt çoğunluğu ilk toplantıda sağlanamamışsa belirli
günde ikinci toplantı aynı usulle açılır. İkinci toplantıda delege tam sayısının
salt çoğunluğu aranmaz ve Kurultay hazır bulunanlarca usulüne uygun olarak
gerçekleştirilir.
İkinci toplantıda da karar yeter sayısı hazır bulunanların salt çoğunluğudur.
KURULTAY DİVANI
Madde 39
34
Kurultayın açılışıyla birlikte, bir Kurultay Divan Başkanı, bir başkan yardımcısı
ve üç kâtip üyeden müteşekkil Kurultay Başkanlık Divanı seçilir.
Kurultay Divan Başkan adayı bir kişi ise seçim, el kaldırmak suretiyle açık
oyla yapılır.
Birden fazla aday çıkması halinde ise gizli oyla seçim yapılır.
Bu durumda gizli oylamanın gerektirdiği tedbirler derhal alınır ve üç kişiden
az olmayan sayım ve tasnif kurulu el kaldırmak suretiyle açık oylama ile
oluşturulur.
Oylama ve tasnif işleminin bitimiyle Kurultay Divan Başkanlığını kazanan isim
açıklanır ve sonrasında Divanın diğer üyeleri yine el kaldırmak suretiyle açık
oyla seçilirler.
Kurultay Divan Başkanı ve üyeleri, Kurultayın Parti Tüzüğü, kanun ve
mevzuata uygun olarak gerçekleşmesini temin için gerekli önlemleri almak,
Kurultay gündemini icra etmek, Kurultayın ahengini ve düzenini sağlamak,
tutanağı düzenlemek ve muhafaza etmekle yetkili ve görevlidir.
Divan Başkanı, söz talebinde bulunanların sırasını tespit eder, söz isteyenlere,
takdir edeceği süreler içerisinde söz verir. Söz talebinde, Genel Başkana,
Genel İdare Kurulu üyeleri ile komisyon başkanları veya sözcülerine öncelik
tanınır. Kurultayda delege olmayanların ve misafirlerin söz talebi Kurultay
delegelerinin kabulüne bağlıdır.
Kurultay Başkanlık Divanı, kararlarını üye sayısının salt çoğunluğuyla verir.
Oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf, çoğunluğu sağlamış sayılır.
Kurultay Divan Başkanı, toplantı sırasında düzeni bozanları sözlü uyarır, sözlü
uyarıya rağmen düzeni bozmaya devam edenler, oy verme hakları saklı
kalmak kaydıyla toplantıdan çıkarılır.
Kurultay Divan Başkanı, gerekli görürse Kurultaya ara verip, izleyici yerlerini
boşaltabilir. Bu konuda alınacak karar kesindir.
İlan edilmiş gündem maddeleri arasında sıra değişikliği veya başka bir
konunun gündeme alınması, Genel Kurul kararıyla mümkündür. Gündem
değişikliği taleplerinin görüşülüp karara bağlanabilmesi için, talebin delege
sayısının onda biri tarafından teklif edilmesi ve katılan delegelerin salt
çoğunluğuyla kabul edilmesi gerekir. Bu talebin yazılı olarak gündemin
okunmasını takiben Kurultay Divanına sunulması gerekir.
35
AÇILIŞ KONUŞMASI VE RAPORLARIN OKUNMASI
Madde 40
Kurultay Divanının seçiminden sonra, açılış konuşması için Parti Genel
Başkanına veya Genel Başkan hazır bulunmuyorsa, Genel Başkanın
görevlendireceği kişiye söz verilir. Kurultay’da her ikisi de hazır
bulunmuyorsa, Kurultay Divanı durumu tutanakla tespit eder ve konuşma
yapılmaz.
Bir Genel İdare Kurulu üyesi tarafından faaliyet raporu okunur, komisyon
kurulmasına gerek görülmez ise el kaldırmak suretiyle oylanır. Mali
hesapların okunması için bir Genel İdare Kurulu üyesine söz verilir, komisyon
kurulmasına gerek görülmez ise aynı şekilde el kaldırmak suretiyle oylama
yapılır.
KOMİSYONLARIN OLUŞTURULMASI
Madde 41
Aşağıdaki teklifler, Kurultay tarafından seçilecek bir komisyonda
görüşüldükten sonra, komisyonun hazırlayacağı rapor incelenir ve karara
bağlanır.
a- Partinin Tüzüğünde ve Programında veya genel politikasında değişiklik
yapılmasına karar alınabilmesi için bu tekliflerin; Genel Başkan, Genel
İdare Kurulu ya da Kurultay delegelerinin en az onda biri tarafından teklif
edilmiş olması gerekir.
b- Parti politikasının oluşturulmasına dair tekliflerin karara bağlanması için,
Kurultay delegelerinin en az yirmide biri tarafından yapılmış olması gerekir.
Ayrıca, Genel İdare Kurulunun faaliyet raporunun ve kesin hesabının
incelenmesi veya gündemde bulunan bir konu hakkında Kurultay
delegelerinin salt çoğunluğunun karar vermesi halinde de yeter sayıda
komisyon kurulur.
Komisyonlar, bir başkan, bir başkan yardımcısı, bir kâtip üye olmak üzere en
az üç üyeden oluşur.
Divan, komisyonların gündemini belirleyerek, çalışmalarını başlatır.
Komisyonların çalışma zamanı, gündem maddelerinin görüşülmesini
aksatmayacak şekilde, Divan Başkanlığınca belirlenir. Her delege, komisyona
yazılı görüş sunabilir.
36
Komisyon Başkanı, işin mahiyetine uygun olmak kaydıyla, özel ihtisas
gerektiren herhangi bir konunun açıklanması veya savunulması görevini,
Kurultay üyelerinden birine verebilir.
Komisyon toplantı yeter sayısı üye tam sayısının salt çoğunluğu, karar yeter
sayısı ise oylamalara katılanların çoğunluğudur. Oylarda eşitlik olması
durumunda Komisyon Başkanının bulunduğu tarafın görüşü kabul edilmiş
sayılır.
Komisyon Başkanı, inceleme sonuçlarını gösterir raporunu, varsa ekleri ile
birlikte Kurultay Divanına sunar.
Komisyon raporu Kurultayda oylanır. Kabul edilen komisyon raporları,
Kurultay kararı niteliği kazanır.
KURULTAYDA ADAYLIKLAR ve SEÇİMLER
Madde 42
Kurultayda, Genel Başkan, Genel İdare Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu asıl
ve yedek üyeliği seçimleri yargı gözetimi altında gizli oy ve açık tasnif esasına
göre aşağıdaki şekilde yapılır.
Genel Başkan Seçimi
Kurultayda ilk olarak Genel Başkan seçimi yapılır.
Genel Başkanlığa, adaylık başvurusu için, Kurultay Başkanlık Divanınca makul
bir süre tespit edilerek delegelere duyurulur. Bu süre sonunda başvurular
değerlendirilerek adaylar ilan edilir. İlandan sonra adaylık müracaatları kabul
edilmez.
Genel Başkan Adayı olabilmek için milletvekili seçilme şartlarını taşımak
gerekir.
Her Parti üyesi, kurultay delegelerinin yirmide birinin yazılı teklifi ile Genel
Başkanlığa aday olabilir.
Genel Başkan Adayı teklifleri; Kurultay Divan Başkanlığı veya Divan
Başkanlığının görevlendireceği üç üyenin gözetiminde imzalanır. Bir Kurultay
delegesi, birden çok Genel Başkan adayını Genel Başkanlık için teklif ettiği
taktirde tekliflerdeki imzası geçersiz sayılır.
Birden fazla aday olması halinde her aday için ayrı oy pusulası kullanılır.
Adaylar tarafından hazırlanan tek tip, aynı büyüklükte ve farklı renklerde
37
yeter sayıda oy pusulaları, Kurultay Başkanlık Divanına sunulur. Divan, oy
pusulalarını mühürlenmek üzere İlçe Seçim Kurulu Başkanı veya Sandık
Kuruluna teslim eder. Genel Başkan adaylarının isminin yazıldığı kağıtlar
mühürlendikten sonra oy pusulası olarak kullanılır.
Genel Başkan, Kurultay delege tam sayısının salt çoğunluğuyla seçilir. İlk iki
turda bu sayıya ulaşılamadığı takdirde, ikinci turda en çok oy alan iki aday
üçüncü tura kalır. Üçüncü turda daha çok oy alan aday Genel Başkan seçilir.
Genel Başkan seçimi tamamlandıktan sonra diğer bütün seçimler aynı anda
ve birlikte yapılır.
Genel İdare Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu Seçimi
Genel İdare Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliği seçimlerine adaylık
başvurusu için, Kurultay Başkanlık Divanınca makul bir süre tespit edilerek
delegelere duyurulur. Bu süre sonunda başvurular değerlendirilerek adaylar
ilan edilir. İlandan sonra adaylık müracaatları kabul edilmez.
Adaylık teklifleri; Kurultay Divan Başkanlığı veya Divan Başkanlığının
görevlendireceği üç üyenin gözetiminde imzalanır.
Bir üye, Partinin seçim yapılacak birden çok kuruluna aday olamaz. Bir adayın
isminin birden fazla listede bulunması halinde, aday Kurultay Divan
Başkanlığına hangi listede yer almak istediğini yazılı olarak bildirmek
zorundadır. Hangi listede olmak istediğini bildirmeyen adayın tüm listelerdeki
adaylıkları düşürülür.
Genel İdare Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliğine aday olanlar için
Tüzüğün 10. maddesindeki üç ay üyelik şartı aranmaz.
Adaylıkların düşürülmesi durumunda boşalan blok listelerdeki adaylıklar,
Divan Başkanlığına sunulacak yeni isimlerle tamamlanır. Blok listedeki aday
eksikliği seçilecek kurulun karar yeter sayısından fazla olması halinde eksiği
tamamlanamamış liste seçime katılamaz.
Çarşaf liste tanziminden sonra adaylıktan çekilenlere verilen oy sayım
dökümünde hesaba katılmaz.
Genel İdare Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliği seçimlerinin hangi
yöntemle yapılacağına Genel Başkan veya Genel başkanın teklifi ile Genel
İdare Kurulu karar verir.
38
Kurultay delegelerinin beşte birinin yazılı teklifi üzerine yapılacak oylamada,
Kurultaya katılanların salt çoğunluğunun kararı ile blok veya çarşaf liste
yöntemi kabul edilebilir.
Genel İdare Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliği seçimlerine aday
olabilmek için Kurultay delegesi olmak yeterlidir. Kurultay delegesi olmayan
Parti üyesi, Kurultay delegelerinin en az yirmide birinin yazılı teklifi ile aday
olabilir. Blok listeler Kurultay delegelerinin en az yirmide birinin imzasıyla
teklif edilebilir.
Blok Liste
Blok liste yöntemi kabul edildiği takdirde seçimler; listenin zarfa konup
sandığa atılması suretiyle yapılır. Delege, oyunu, listeyi aynen veya listedeki
aday veya adayları çizerek dilediği ferdi adayları yazmak suretiyle
kullanabilir.
Seçilecek kuruldaki üye sayısından fazla blok listeye ilave yapılmışsa, bu
oylar geçersizdir.
Divan Başkanınca kesinleştirilmiş aday listelerinde yer almayanlara verilen
oylar, nazara alınmaz.
Adaylıkların kesinleştirilmesinden sonra usulüne uygun vaki çekilmeler
sonucu, kurul üye tam sayısının salt çoğunluğundan fazla boşalma olan
listelere verilen oylar geçersizdir.
Blok listeler dışındaki listelere, yedek üye yazılamaz.
Çarşaf Liste
Çarşaf liste yöntemi kararı alındığı takdirde her organ için Genel Başkan
tarafından belirlenen çarşaf liste ve diğer ferdi adaylık başvuru işlemleri
Divan tarafından kesinleştirildikten sonra; Divan, Genel Başkan tarafından
sunulan listenin devamına ferdi başvuru yapan delegeleri başvuru sırasına
göre eklemek sureti ile çarşaf liste sıralamasını yapar.
Çarşaf listede her aday için ayrı bir sütun açılır, adayların isminin başına
işaret konacak kare veya daire şeklinde boşluklara yer verilir. Çarşaf liste tek
bir sayfadan ibaret olabileceği gibi aday sayısına göre birden çok sayfada
kullanılabilir.
Çarşaf listeye yedek üye yazılamaz.
39
Divan, çarşaf listenin tasdikli bir örneğini muhafaza eder, yeterli sayıda
çoğalttıktan sonra mühürlenmek ve oy pusulası olarak kullanılmak üzere,
zarflarıyla birlikte İlçe Seçim Kurulu Başkanına teslim eder.
Çarşaf liste uygulamasında oylar, İlçe Seçim Kurulunca mühürlü listedeki
isimlerin yanında yer alan kare veya daire içi işaretlenerek, mühürlü zarfa
konduktan sonra sandığa atmak suretiyle kullanılır.
Seçilecek asıl ve yedek üyelerin toplam sayısından fazla veya bu sayının
yarısından eksik işaretli olması durumunda oylar tasnif edilirken, listede
birinci sıradan itibaren aşağıya doğru, o kurulun sayısı tamamlanıncaya kadar
olan adaylar birer oy almış sayılır.
Sayım döküm sonucu en çok oya göre yapılacak sıralama ile asıl ve yedekler
belirlenir. Oyların eşitliği halinde İlçe Seçim Kurulunca kur’a çekilir.
Divan Başkanınca kesinleştirilmiş aday listelerinde yer almayanlara verilecek
oylar, nazara alınmaz.
Sandık Kurulu
İlçe Seçim Kurulu Başkanı, bir başkanla iki üyeden oluşan yeteri kadar Sandık
Kurulu oluşturur. Sandık Kurulu Başkanıyla bir üyesi memurlar, diğer üyesi
de aday olmayan Parti üyeleri arasından seçilir. Ayrıca her sandık için aynı
şekilde üçer yedek üye belirlenir. Sandık Kurulu Başkanının yokluğunda
Kurula, memur üye başkanlık eder. Sandık Kurulu, Kanunun ve Parti
Tüzüğünün öngördüğü esaslara göre seçimlerin yürütülmesi ve oyların
tasnifiyle görevli olup, bu görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar
aralıksız devam eder.
KURULTAYDA OY KULLANMA
Madde 43
İlçe Seçim Kurulunca mühürlenerek kesinleştirilmiş Kurultay delegeleri
listesinde adı yazılı olmayanlar oy kullanamazlar. Oylar oy verenin nüfus
cüzdanı veya kimlik tespiti amacıyla düzenlenmiş resmi belgeyle ispat
edilmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra
kullanılır.
Delegenin sandığa oyunu attıktan sonra kimlik belgesi iade edilir.
Delege oyunu bizzat kendisi kullanır.
40
Tek başına oy kullanmasında zorluk bulunanlar oylarını, ikinci dereceye kadar
yakınlıktaki kan veya sıhri hısımlarının yardımlarıyla kullanabilirler.
Kurultayda bulunan delegelerin tamamı oy kullandıktan ve sandık kurulunca
yapılan uyarılara rağmen oy kullanacak başka delege kalmadığı anlaşıldıktan
sonra, durum sandık kurullarınca bir tutanakla tespit edilerek sandıklar açılır
ve oy sayımına geçilir.
KURULTAY SEÇİMLERİNE İTİRAZLAR VE KURULTAYIN KESİNLEŞMESİ
Madde 44
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilir, Sandık
Kurulu Başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Tutanakların bir örneği seçim
yerinde asılmak suretiyle ve salonda sözlü olarak ilan edilir.
İlçe Seçim Kurulu yetkilisinin ilan ettiği sonuçlar Kurultay Divanı tarafından
Kurultay tutanaklarına yazılarak imzalanır.
Kullanılan oylar ve diğer belgeler, tutanağın bir örneğiyle birlikte üç ay
süreyle saklanmak üzere İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına verilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemlere karşı tutanakların
düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde itiraz edilebilir. İtirazlar hâkim
tarafından aynı gün incelenir ve karara bağlanır.
İlçe Seçim Kurulu Başkanı, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir
usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama nedeniyle seçimlerin iptaline karar
verdiği takdirde bir aydan az ve iki aydan fazla bir süre içinde olmamak üzere
seçimlerin yenileneceği tarihi tespit ederek Partiye bildirir.
Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile
Kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.
KURULTAY TUTANAKLARININ BİLDİRİLMESİ
Madde 45
Kurultay tutanakları, Kurultay Başkanlık Divanı tarafından, en az üç suret
düzenlenerek, ekleriyle birlikte yeni seçilen Genel Başkana sunulur.
Ayrıca Kurultay Başkanlık Divanı tarafından, Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığına bildirilir.
41
GENEL BAŞKAN
Madde 46
Parti Genel Başkanı, Kurultay tarafından üye tam sayısının salt çoğunluğu ile
en az iki en çok üç yıl için seçilir.
Bir kişi ara vererek dahi olsa olağan Kurultayda en fazla üç dönem Genel
Başkanlık görevine seçilebilir. Kurucu Genel Başkanlık, dönem olarak
sayılmaz.
Parti Genel Başkanlığının herhangi bir sebeple boşalması hâlinde Genel İdare
Kurulu en geç on gün içinde toplanarak Partiyi temsil yetkisini kendi üyeleri
arasından seçeceği bir üyeye tevdi eder ve boşalmayı müteakip en geç kırk
beş gün içinde toplanmak ve Genel Başkanı seçmek üzere Kurultayı
toplantıya çağırır.
Seçilen Genel Başkan, ilk olağan Kurultaya kadar görevine devam eder.
GENEL BAŞKANIN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 47
Partiyi Genel Başkan temsil eder. Merkez Disiplin Kurulu hariç, Parti
teşkilatlarının tamamının tabii başkanıdır.
Parti adına bağlayıcı demeçler vermeye, tebliğ, talimat ve duyurular
yayımlamaya yetkilidir. Genel Başkan bu yetkisini görevlendireceği kişilere de
kullandırabilir.
Genel Başkan;
Başkanlık Divanı üyelerinin görev tanımlarıyla çalışma usul ve esaslarını
yönetmelikle düzenler. Gerek görmesi halinde görev bölümünü değiştirir,
Başkanlık Divanı üyelerinin görevden alınmasını Genel İdare Kuruluna teklif
eder,
Başkanlık Divanını olağan veya olağanüstü toplantıya çağırır, gündemini
tespit eder,
Bilgi ve tecrübelerinden yararlanacağı isimleri danışman olarak tayin eder,
Merkez Danışma Kurulu, Yüksek İstişare Kurulu, Parti Müfettişliği, Bilim
Yüksek Kurulunun kurulmasına karar verir ve üyelerini belirler,
42
Parti İçi Demokrasi ve Siyasi Etik Kurulu, İhtisas Grupları, Parti İçi Eğitim
Merkeziyle benzeri yardımcı kurul ve kuruluşları kurar ve üyelerinin seçimini
Genel İdare Kuruluna teklif eder,
Tüzüğe uygun tüm kurul ve kuruluşlarla ilgili yönetmelikleri hazırlatır ve ilan
eder,
Gerektiğinde, kendisine vekâlet etmek üzere Başkanlık Divanı üyelerinden
birisini görevlendirebilir,
Genel İdare Kurulunu olağan veya olağanüstü toplantıya çağırır, gündemini
tespit eder,
Genel İdare Kurulu ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu ve teşkilat
kademeleri arasında çalışma ahengini, iş birliğini sağlar ve Kurullara birleşik
toplantılar için çağrı yapıp toplantılara başkanlık edebilir,
Milletvekili ise Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Başkanlığı görevini yürütür,
Kanun, Parti Tüzüğü ve diğer mevzuatın kendisine vermiş olduğu tüm
görevleri yapar ve yetkileri kullanır,
Partiyle ilgili iş ve işlemlerinden dolayı Kurultaya karşı sorumludur.
GENEL İDARE KURULUNUN KURULUŞU
Madde 48
Genel İdare Kurulu, Kurultaydan sonra Partinin en üst yönetim organıdır.
Parti Genel Başkanı ve Kurultayda gizli oyla seçilen altmış asıl, yirmi beş
yedek üyeden meydana gelir.
Genel Başkan, Genel İdare Kurulunun başkanıdır. Genel Başkanın
Yokluğunda yerine bir divan üyesini görevlendirmediği takdirde Genel İdare
Kuruluna Genel Sekreter başkanlık eder.
Genel İdare Kurulunun görevi, seçildikleri Kurultayı takip eden seçimli
Kurultaya kadar devam eder. Bu süre zarfında, istifa ve diğer sebeplerle
Kurulda meydana gelecek boşalmalar, Genel Başkanın göreve davetiyle,
sırasıyla yedek üyelerden tamamlanır.
Boşalan üyenin yerine seçilen kişi, yapılacak ilk seçimli Kurultaya kadar
Kurulda görev alır.
43
Genel İdare Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ayda bir defa olağan
toplanır.
Üyelerinin onda birinin yazılı talebiyle, gündem teklifinde bulunulabilir.
Gündem teklifleri toplantıdan en az bir gün önceden Genel Sekreterliğe
yapılır.
Toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alır.
Genel Başkanın çağrısı veya Genel İdare Kurulu üyelerinin beşte birinin yazılı
talebiyle olağanüstü toplanır.
Olağanüstü toplantılarda da kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile
alınır.
Genel Başkanın çağrısıyla yapılacak toplantılarda, Genel İdare Kurulu
üyelerine, Genel Başkan veya Başkanlık Divanı üyelerinin teklifiyle oylama
yapılacak konular hakkında yirmi dört saat önceden yazılı bilgi ve varsa,
oylama yapılacak konuya ilişkin evrakların suretleri verilir. Bu toplantılarda,
oylamalar açık oyla gerçekleştirilir. Oylama sonucunun eşit olması halinde,
Genel Başkanın tercihte bulunduğu tarafın görüşü karara bağlanır.
Herhangi bir mazeret belirtmeksizin, aralıksız üç toplantıya veya yılda altı
toplantıya katılmayan üye, Genel İdare Kurulu üyeliğinden istifa etmiş sayılır.
GENEL İDARE KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 49
Kurultay kararlarını uygulamak,
Parti Tüzük ve Programındaki amaç, temel ilke ve değerler ile Parti
politikalarının toplumun her kesimine yayılmasına, tanıtılmasına ve her
kesimce benimsenmesine yönelik çalışmaları yürütmek,
Kurultay takvimini ve gündemini belirlemek, Kurultayın disiplin ve uyum
içerisinde yapılmasını sağlamak, İl ve İlçe Yönetim Kurullarının üye sayısını
Kurultaydan otuz gün evvel gerektiğinde artırmak veya azaltmak,
Milletvekili aday adaylarıyla Büyükşehir ve İl Belediye Başkan aday adayları
hakkında Siyasi Partiler Kanunu ve Seçim Kanunlarınca belirlenen esaslara
göre aday olup olamayacakları ve Partinin ilke, karar ve genel politikalarına
göre durum, tutum ve davranışları sebebiyle aday olup olamayacaklarını
tespit amacıyla Ön İnceleme Komisyonu oluşturmak, Ön İnceleme
44
Komisyonlarına bilgi toplamak üzere mülakat, anket, araştırma gibi
yöntemler belirlemek,
Ön inceleme sonunda aday adaylığı uygun görülenler arasından adayların
sıralaması için ön seçim, teşkilat yoklaması (aday yoklaması) ve merkez
yoklaması usullerinden biri veya birkaçı ya da tamamının uygulanabilmesine
karar vermek,
Siyasi Partiler Kanununda ve bu Tüzükte gösterilen esaslar dâhilinde Parti
gelirlerini artırmak için gerekli tedbirleri almak ve çalışmalarda bulunmak,
Parti faaliyetlerinin yürütülmesi için hazırlanan çalışma programlarını
onaylamak ve bu programları yürütecek çeşitli İhtisas Komisyonlarının
oluşturulmasına karar vermek,
Diğer Siyasi Partilerle, Kanunlar çerçevesinde yapılacak görüşmeleri,
görüşmelerin içeriğini ve ortaklaşa yapılacak çalışmaları onaylamak veya bu
çalışmaların sonlandırılmasına karar vermek,
Partinin hazırlanan faaliyet raporuyla kesin hesabını Kurultaya sunmak üzere
onaylamak,
Milletvekili genel veya ara seçimleri ile mahalli seçimlere katılıp katılmamaya
karar vermek,
Milletvekilliği ve Belediye Başkanlıklarıyla İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi
üyelikleri için aday tespitine ilişkin usul ve esasları belirlemek,
Parti Program ve Tüzüğünde gerekli değişiklikleri tespit etmek, değişiklik
tasarılarının hazırlanmasını sağlamak ve bu tasarılardan uygun görülenlerin
Kurultayın onayına sunulmasına karar vermek,
Zorunlu sebepler dolayısıyla Kurultayın toplanamadığı hâllerde, Partinin
hukuki varlığına son verilmesi; Tüzük ve Programının değiştirilmesi dışındaki
bütün kararları almak,
Gerek gördüğü hallerde yukarıdaki yetkilerini, oluşturacağı Komisyonlar
aracılığıyla kullanabilir. Bu kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır.
Partinin ilke ve kararlarına aykırı davranış ve faaliyetleri tespit edilen il ve ilçe
yönetimlerinin üçte iki çoğunlukla el çektirilmesine karar verilir.
BAŞKANLIK DİVANININ KURULUŞU
Madde 50
45
Başkanlık Divanı, en üst icra kuruludur. Bu Kurul, Genel Başkan, Genel
Başkan Yardımcıları, Genel Sekreter ve Genel Muhasipten oluşur. Genel
Başkan, Başkanlık Divanının diğer üyelerini Genel İdare Kurulu üyeleri
arasından belirler.
Başkanlık Divanı, haftada bir gün olağan gündemle toplanır. Divan
toplantıları, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla yapılır, kararlar katılanların
salt çoğunluğuyla alınır.
Başkanlık Divanı üyeleri, Genel Başkanın veya Genel İdare Kurulu üyelerinin
üçte birinin yazılı teklifi ile Kurul üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyuyla
görevden alınabilir,
Başkanlık Divanı üyeleri, Parti üyeleri arasından Genel Başkanın onayıyla
kendilerine yardımcı seçebilirler.
Genel Başkanın teklifi Genel İdare Kurulunun kararıyla Başkanlık Divanı üye
sayısını azaltabilir veya yeni görev alanları ihdas edilerek artırılabilir
BAŞKANLIK DİVANININ GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 51
Başkanlık Divanı;
Genel Başkana yardımcı olmak üzere Partinin en üst İcra Kurulu olup,
aşağıdaki hususları yerine getirir;
Genel İdare Kurulu kararlarının icrasını yerine getirir ve bu kararlar
doğrultusunda Partinin sevk ve idaresini sağlar,
Genel İdare Kurulu veya Kurultaya sunulacak faaliyet raporlarını, kesin
hesap, muhasebe kayıtlarını ve diğer teklif, öneri ve çalışmaları hazırlar,
Partinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu ve Partili hükümet üyeleri ile
Genel Merkez arasındaki uyum ve koordinasyonun temininde görev alır,
Partinin, program, amaç ve ilkelerinin duyurulması, yayılması ve
benimsetilmesi için gerekli tedbirlerin alınması için çalışır,
Araştırma, geliştirme çalışmaları ile hizmet içi eğitim faaliyetlerini düzenler,
teşkilat çalışmalarının yönlendirilmesinde, üyelerin siyasi eğitimlerinin
sağlanmasında, talep ve önerilerin değerlendirilerek karara bağlanmasında
yardımcı olur,
46
Partinin başka partilerle ilişkilerinin düzenlenmesinde, diğer partilerden gelen
iş birliği ve görüşme talepleri ile görüş ve önerilerin değerlendirilmesinde,
gerekli kararların alınmasında yardımcı olur,
Parti Tüzük ve programı doğrultusunda Partinin politikalarını ve seçim
bildirgelerini hazırlar,
Meslek odaları, sivil toplum kuruluşları ve medya ile ilişkilerde koordinasyonu
temin eder,
Uluslararası kişi, kurum ve kuruluşlarla Partinin ilişkilerini yürütür,
Kurultayın zamanında ve usulüne uygun yapılmasını, Partinin seçimlere hazır
hale getirilmesi için gerekli düzenleme ve çalışmaların yapılmasını sağlar,
Genel Başkanın gerek görmesi halinde Tüzükte Genel Başkana verilen diğer
görevlerin yerine getirilmesinde, Genel Başkana yardımcı olur.
Teşkilatın diğer kademelerinden gelen teklifleri inceler, karara bağlar ve
gerekli hallerde Genel İdare Kurulunu ve ilgili kademeyi bilgilendirir,
Partinin çalışma ve faaliyetlerinin planlamasını yapar ve bu planlar için gerekli
harcama bütçelerini hazırlar,
Siyasi Partiler Kanunu ile ilgili diğer kanunların ve Parti Tüzüğünün verdiği
bütün görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.
PARTİ GENEL SEKRETERİ
Madde 52
Parti Genel Sekreteri;
Partinin, özel veya resmi tüzel kişiliklerle olan ilişkilerde Genel Başkan adına
bizzat veya vekille Partiyi temsil eder,
Başkanlık Divanı kararları ile Genel Başkanın verdiği talimatların gereğini
yerine getirir,
Yetkili kurulların kararlarını zapta geçirir, karar tutanaklarının tanzimini,
imzalattırılmasını ve muhafazasını sağlar,
Genel Merkezin diğer kişi, kurum ve kuruluşlarla yazışmalarını sağlar, kayıt
defterlerini ve dosyaları tutar, idari hizmetlerini düzenler, denetler ve
çalışmaların gerektirdiği destek hizmetlerini sağlar,
47
Parti personelinin istihdam, tayin ve terfi hususundaki sicil dosyalarını
hazırlar ve kayıt altında tutar, arşiv sisteminin güçlendirilmesini ve
korunmasını sağlar,
Partinin faaliyet raporunu hazırlar, Başkanlık Divanına sunar.
Başkanlık Divanının kararı doğrultusunda yeteri kadar Parti personeli
istihdam eder.
GENEL MUHASİP
Madde 53
Genel Muhasip;
Partinin mali işlerini yürütür. Partinin yılsonu bilançosunu ve kesin hesapları
düzenler. İllerden ve ilçelerden gelen kesin hesapları, Genel Merkez kesin
hesabıyla birleştirir, Başkanlık Divanının ve Genel İdare Kurulunun onayına
sunar,
Partinin gelirlerinin Kanun, Tüzük ve Yönetmelikler ve Kurultay Kararlarına
uygun şekilde toplanmasını ve harcamaların yapılmasını, üçüncü şahıslarla
yapılacak ve mali sorumluluk yükleyen sözleşmelerin parti menfaatleri ve
mevzuata uygun olarak hazırlanmasını ve Başkanlık Divanının onayından
sonra icra edilmesini sağlar,
Partinin Anayasa Mahkemesi’ne mali denetim için sunulacak kesin hesap
raporunu hazırlar,
Partinin demirbaşlarının ve mal varlığının korunmasını gözetir.
GENEL BAŞKAN YARDIMCILARI
Madde 54
Kurultay sonrası Genel İdare Kurulunun ilk toplantısında, kurul üyeleri
arasından gizli oy ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile seçilen on üye
Genel Başkan Yardımcısı sıfatıyla görevlendirilir.
Sırasıyla;
1- Teşkilat İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
2- Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
48
3- Parlamento ve Siyasi İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
4- Uluslararası İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
5- Mahalli İdarelerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
6- Ekonomiden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
7- Medya ve Propagandadan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
8- İletişim ve Teknolojiden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
9- Eğitim, Kültür ve Sanat Politikalarından Sorumlu Genel Başkan
Yardımcısı,
10- Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
Olmak üzere, görev dağılımı yapılır.
Genel Başkan Yardımcıları, Başkanlık Divanı toplantılarında hazır
bulunamadıklarında, hangi divan üyesinin kendisine vekâlet edeceğini yazılı
olarak Başkanlık Divanına bildirir.
BEŞİNCİ KISIM
PARTİ GRUPLARI
TBMM PARTİ GRUBU
Madde 55
İç Tüzüğe göre oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki gruba TBMM Parti
Grubu denir. Genel Başkan, aynı zamanda bu grubun başkanıdır. Genel
Başkan tarafından Meclis Grubunun kurulduğu TBMM Başkanlığına yazılı
olarak bildirilir.
Genel Başkan TBMM üyesi değilse, TBMM Parti Grubu, üyeleri arasından birini
üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile Grup Başkanı seçer. İlk turda
gerekli çoğunluk sağlanamazsa ikinci turda en çok oyu alan seçilir.
Grup Genel Kurulunda, seçimlere ait oylamalar ile milletvekillerini bağlayıcı
nitelikteki konulara ilişkin kararların oylaması, gizli oyla yapılır.
Gizli oylama ile alınan kararlara TBMM Parti Grubu üyeleri uymak zorundadır.
Grup İç Yönetmeliği, Grubun kurulduğunun bildirildiği tarihten itibaren on beş
gün içinde, Grubu oluşturan milletvekilleri tarafından hazırlanır.
49
TBMM Parti Grubunun çalışma usul ve esasları ile Grup üyelerinin uyması
gereken kurallar, Grup Başkan Vekillerinin sayısı ve çalışma süreleri ile görev
alanları, Disiplin ve Yönetim Kurulu üyelikleri ve görevleri, TBMM Parti
Grubunun salt çoğunluğunun onayıyla çıkarılacak grup iç yönetmeliğindeki
ilgili mevzuatlar çerçevesinde belirlenir. Çıkarılacak yönetmelik TBMM
Başkanlığına sunulur.
Grup İç Yönetmeliğine; Parti, Tüzük ve Programına aykırı hükümler
konulamaz.
İL GENEL MECLİSİ VE BELEDİYE MECLİSİ GRUPLARI
Madde 56
Partili en az üç üyenin bulunduğu İl Genel Meclisi ve Belediye Meclislerinde,
Parti Grubu oluşturulur.
Parti Teşkilatlarıyla koordinasyonu sağlamak, İl Genel Meclisi ve Belediye
Meclisi çalışmalarında Partinin etkinliğini ve hizmet kalitesini artırmak, Parti
mensupları arasında uyumlu ve disiplinli bir çalışma ortamını sağlamak için
en az bir başkan vekili ve bir sekreter, üyeler arasından seçim yoluyla
belirlenir.
Gizli oylama ile alınan kararlara Parti üyeleri uymak zorundadır.
İl Başkanları; illerde İl Yönetim Kurulunun onayıyla İl Genel Meclisi ve
Belediye Meclisi üyelerini toplantıya çağırabilir. Aynı şekilde İlçe Başkanı; İlçe
Yönetim Kurullarının onayıyla, Belediye Meclis Grubu üyelerini toplantıya
çağırabilir. Parti politikalarıyla ilgili bağlayıcı kararlar bu toplantılarda alınır.
İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi Grupları yılda en az iki kez toplanmak
zorundadır.
ALTINCI KISIM
YAN KURULUŞLAR
GENÇLİK KOLLARI
Madde 57
Genel merkez bünyesinde doğrudan Genel Başkana bağlı olmak üzere Gençlik
Kolları Genel Başkanlığı oluşturulabilir. Her il, ilçe ve beldede Gençlik Kolları
50
Teşkilatları kurulabilir. Gerekli görüldüğünde köy ve mahallelerde de Gençlik
Kolları kurulabilir. Gençlik Kolları; İl, İlçe ve Belde Yönetim Kurulları
içerisinde, Gençlikten Sorumlu İlgili Kademe Başkan Yardımcılığı olarak
kurulabilecekleri ve bu kapsamda gençlik kotası belirlenebileceği gibi müstakil
başkanlıklar olarak da kurulabilirler. Kuruluş esasları değiştirilebilir. Gençlik
Kollarının hangi usulle kurulacağına Genel Başkan ya da Genel Başkanın
teklifiyle ile Genel İdare Kurulunca karar verilir. Gençlik Kollarında görev
alacakların 18-30 yaş aralığında olması gereklidir. Gençlik Kollarının kuruluş,
teşkilatlanma, işleyiş ve diğer hususlarını belirlemek üzere genel başkan
tarafından hazırlatılacak yönetmelik Genel İdare Kurulunun salt çoğunluk ile
onaylamasının ardından yürürlüğe girer.
YEDİNCİ KISIM
YARDIMCI KURULLAR
MERKEZ DANIŞMA KURULUNUN KURULUŞU
Madde 58
Merkez Danışma Kurulu, Parti Genel Başkanının kararı ile elli üyeden oluşur.
Merkez Danışma Kurulunun görevi bir sonraki Kurultaya kadar devam eder.
Merkez Danışma Kurulu, Genel Başkanın başkanlığında Başkanlık Divanı
üyeleri ile birlikte altı ayda bir olağan toplantı yapar.
Toplantılar en az üçte bir çoğunlukla yapılır.
Kararlar katılanların salt çoğunluğu ile alınır, oyların eşitliği halinde Genel
Başkanın tercihte bulunduğu tarafın görüşü karara bağlanır.
Genel Başkanın çağrısı üzerine ve Genel Başkanın başkanlığında, Genel İdare
Kurulu ile birlikte toplam üye tam sayısının salt çoğunluğuyla da toplantı
yapılabilir.
Merkez Danışma Kurulu, Genel Başkanın bulunmadığı hallerde, Genel Başkan
Divan üyelerinden birini görevlendirmemişse Genel Sekreterin başkanlığında
toplanır.
Merkez Danışma Kurulunda ve müşterek toplantılarda kararlar açık oyla
alınır. Kararların gizli oyla alınmasına, katılanların salt çoğunluğu ile karar
verilebilir.
51
Üst üste üç toplantıya mazeretsiz olarak katılmayan üye, görevinden istifa
etmiş sayılır.
MERKEZ DANIŞMA KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 59
Kanun ve tüzük hükümlerine göre yapılması gereken ve ilgili organlar
tarafından hazırlanan, meclis grubu yönetmelikleri dışındaki yönetmelikleri
incelemek, görüşmek ve hazırladığı raporu Genel Başkana sunmak,
Partinin genel politika ve faaliyetlerini, parti kurucu değer ve ilkeleri ile temel
hedefler ve politikalar açısından izlemek, değerlendirmek ve alınması gereken
tedbirler ile ilgili hazırlanan raporu Genel Başkana sunmak,
Genel Başkanın teklif ettiği konuları inceleyerek karara bağlamak
YÜKSEK İSTİŞARE KURULU
Madde 60
Genel İdare Kurulunun onayıyla, Genel Başkan tarafından siyasi birikim ve
tecrübelerine göre önerilen en az elli, en çok yüz elli üyeden oluşur. Genel
Başkan, Kurulun tabii üyesidir. Parti Genel Başkanlığı görevinde bulunmuş
olanlar Parti üyeliği devam ediyorsa bu Kurulun tabii üyesidir.
Yüksek İstişare Kurulu, parti faaliyetlerine katkı sağlamak, parti mensupları
arasında birlik ve beraberliği kuvvetlendirmek, Partinin Program, Tüzük ve
genel politikalarına katkı sunmak ve Genel İdare Kuruluna önerilerde
bulunmakla görevlidir.
Yüksek İstişare Kuruluna, katıldığı toplantılarda Genel Başkan başkanlık eder.
Genel Başkan toplantı başkanlığı için görevlendirme yapabilir.
Yüksek İstişare Kurulunu, Genel Başkan veya üyelerinin dörtte biri toplantıya
çağırabilir.
PARTİ MÜFETTİŞLİĞİ
Madde 61
52
Partinin her kademedeki faaliyetlerini denetlemek, gerekli rapor ve
çalışmaları Genel Başkana sunmak üzere, Genel Başkan yeteri kadar parti
müfettişi görevlendirir. Parti müfettişlerinin görev süresi, hangi konuda
çalışacağı, görevin mahiyeti ve görevin açık veya gizli olarak mı yerine
getirileceği Genel Başkan tarafından belirlenir.
Müfettişlerin çalışma usul ve esasları ile görev ve yetkileri yönetmelikte
düzenlenir.
PARTİ İÇİ EĞİTİM MERKEZİ
Madde 62
Parti faaliyetleri ve ülke yönetimi için gerekli olan eğitimin verilebileceği bir
merkez oluşturulur. Bu amaçla Genel İdare Kurulu tarafından bir yönetmelik
çıkarılarak gerekli düzenlemeler yapılır.
BİLİM YÜKSEK KURULU
Madde 63
Parti politikalarını desteklemek amacıyla, dünyada ve Türkiye’de bilimsel ve
teknolojik gelişmeleri takip etmek, incelemek, ülkemizde bilimsel ve
teknolojik atılım üzerinde çalışmalar yapmak, görüş ve önerilerini Genel
Başkana sunmak üzere Bilim Yüksek Kurulu oluşturulur.
Kurulun taşra teşkilatı yoktur.
Kurul, Genel Başkana bağlı olarak çalışır; üye sayısı, görev, yetki ve
sorumluluk alanı ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
Kurulun üyeleri Genel Başkan tarafından atanır, aynı usulle görevden alınır.
Kurul ihtisas daireleri şeklinde çalışabilir.
PARTİ İÇİ DEMOKRASİ ve SİYASİ ETİK YÜKSEK KURULU
Madde 64
Parti genel merkezinde, il ve ilçe teşkilatlarında Parti içi demokrasiyi hayata
geçirmek, teşkilatlarımızda görev alanların uymaları gereken siyasi etik
ilkelerini belirlemek, Parti içi demokrasiye ve siyasi etiğe aykırı davrananlar
53
hakkındaki şikâyet ve başvuruları incelemek ve karara bağlamak üzere Parti
İçi Demokrasi ve Siyasi Etik Yüksek Kurulu oluşturulur.
Kurulun taşra teşkilatı yoktur.
Kurul, ülke genelinde siyasi etik kültürünü geliştirmek ve yerleştirmek
amacıyla da çalışmalar yapabilir.
Kurul, Genel Başkana bağlıdır, Genel Başkan tarafından verilecek diğer
görevleri de yerine getirir, aldığı kararları gereği için Genel Başkana arz eder.
Kurul, dokuz üyeden oluşur, üyeleri Genel Başkanın teklifi ve Genel İdare
Kurulunun kararı ile seçilir ve aynı usulle görevden alınabilir.
Kurul üyeleri kendi aralarından birini gizli oyla Başkan seçer.
Kurul kendi üyelerini aynı zamanda Parti Denetçisi olarak görevlendirebilir.
Parti Denetçisinin raporu Kurulda karara bağlanır ve gereği için Genel
Başkana arz edilir.
Kurulun görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle
düzenlenir.
İHTİSAS GRUPLARI
Madde 65
Parti Genel Merkezinde, ülkenin sorunları ve Parti Programı çerçevesinde
çözüm önerilerini üreterek Parti politikalarını desteklemek üzere yeteri kadar
İhtisas Grupları kurulabilir.
Genel Merkez İhtisas Gruplarını Genel Başkan kurar ve üyelerinin seçimini
Genel İdare Kuruluna teklif eder.
İl ve ilçe teşkilatlarında, başkanının teklifi ve yönetim kurulunun onayı ile
kurulur.
İhtisas Grupları raporlarını Genel Başkana arz eder.
İl ve ilçe teşkilatlarında kurulacak İhtisas Grupları, bulundukları yerin
ekonomik, siyasi ve sosyal gelişmeleri, sorunları ve potansiyeli ile çözüm
önerileri hakkında inceleme, araştırma ve değerlendirmeler yapar, bağlı
bulundukları il ve İlçe Başkanına rapor halinde sunarlar, İl ve İlçe Başkanları
raporun bir örneğini Genel Merkez İhtisas Grubuna gönderir.
54
İhtisas Grubu üyeleri; uluslararası politika, ekonomi, hukuk, siyaset, eğitim,
kültür, sanat, ileri teknoloji, terör ve sosyal huzur, işsizlik ve istihdam, tarım,
turizm, özel teşebbüs, üretim, enerji, denizcilik, yatırım ve finansman, yurt
dışında yaşayan Türkler ve akraba toplulukları gibi diğer bütün konularda,
kendi alanında bilgi, deneyim ve iyi üne sahip şahıslar arasından seçilir.
İhtisas Gruplarının çalışma usul ve esasları yönetmelikle tespit edilir.
YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLER
Madde 66
Partinin amaç ve ilkeleri doğrultusunda faaliyette bulunmak üzere, Genel
Başkanın teklifi ve Genel İdare Kurulunun kararı ile bu Tüzüğün ekinde
bulunan listede yazılı yerlerde ve gerekli görülen diğer yerlerde Yurt Dışı
Temsilcilikler kurulabilir. Yurt Dışı Temsilcilikler, kuruldukları ülkelerin
mevzuatı dikkate alınarak oluşturulur ve faaliyetlerini sürdürür.
Yurt Dışı Temsilciliklerinin kuruluşu, görev ve faaliyetlerinin usul ve esasları
yönetmelikle belirlenir.
GÖNÜLLÜ TEŞKİLATLAR
Madde 67
Genel Merkez, İl, İlçe ve Belde Teşkilatlarında diğer kurullar dışında
Gönüllüler Kurulu oluşturulabilir.
Gönüllüler Kurulu, parti üyesi olan veya olmayan, mesai mefhumu olmaksızın
süreli, sürekli veya geçici surette ücretsiz olarak çalışacak parti
gönüllülerinden oluşur.
Gönüllüler Kuruluna her kademede Teşkilat Başkanınca görevlendirilen bir
parti üyesi başkanlık eder.
Genel Merkez Gönüllüler Kurulu Başkanını Genel Başkan görevlendirir.
Gönüllüler Kurulu;
Partiyi, Partinin Tüzük Yönetmelik Program ve Kararlarında belirtilen konuları
kişisel iletişim imkânları ile tanıtır,
Partinin hedefleri konusunda kamuoyunu bilgilendirir,
55
Sosyal sorumluluk projeleri geliştirir, sandık güvenliğine ilişkin çalışmalar
yapar,
Özel durumdaki bireylere yönelik çalışmalar yürütür,
Parti üye ve gönüllü sayısı ile Partinin oylarında artış sağlamak maksadıyla
gayret gösterir,
Seçme ve seçilme hakkını ilk defa kullanacak gençler ile ilgili eğitim ve
çalışmalar planlar,
Mahalli siyasete ilişkin her türlü gelişme hususunda bağlı bulunulan Teşkilat
Başkanını bilgilendirir,
Sayılan bütün bu amaçlar doğrultusunda Teşkilat Başkanlarının onayı ile Alt
Çalışma Komisyonları kurabilir. Bu konuda yönetmelikle düzenlemeler
yapılabilir.
HİZMET BİRİMLERİ
Madde 68
Parti Genel Merkezinde; ihtiyaç duyulan konularda Genel Başkanın teklifi ve
Genel İdare Kurulunun onayı ile Hizmet Birimleri oluşturulabilir. Oluşturulacak
olan bürolar ve birimler Genel İdare Kurulunun onayıyla, ilgili Başkanlık
Divanı üyesine bağlı olarak çalışır.
Bu büro ve birimler için gerekli kadrolar, Genel Başkanın teklifi ve Başkanlık
Divanının kararı ile belirlenir.
Benzeri büro ve birimler, duyulan ihtiyaca göre İl ve İlçe Yönetim Kurulu
kararıyla alt kademelerde de oluşturulabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
SEÇİMLERE KATILMA VE PARTİ ADAYLARININ TESPİTİ
SEÇİMLERE KATILMA
Madde 69
Siyasi Partiler Kanunu, seçim kanunları ve ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde Genel İdare Kurulunun kararıyla seçimlere yurt sathında veya
56
kısmen katılım sağlanır. Kısmi katılım kararı Genel İdare Kurulunun üye tam
sayısının en az üçte ikisinin kararıyla alınır.
Partinin tüm kurulları ve teşkilatı, Genel Başkanın sorumluluğunda her an
seçimlere katılmaya hazır halde olmakla yükümlüdür.
Yerel ve genel seçimlerde adaylık tespitinde aynı hükümler uygulanır.
ADAYLIĞA MÜRACAAT
Madde 70
Genel İdare Kurulunun belirleyeceği seçim takvimi ve esaslar uyarınca,
adaylık başvuruları Genel Merkeze gerekli belgelerle birlikte yazılı olarak
yapılır. Milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği ve il genel
meclis üyeliği aday adayları için 10. maddede düzenlenen üç aylık süre şartı
uygulanmaz.
Siyasi Partiler Kanunu ve Seçim kanunlarınca belirlenen esaslar çerçevesinde
aday olamayacaklar ve Partinin genel politikalarına aykırı durum, tutum ve
davranışları tespit edilenler ile belirtilen gün ve saatten önce il ve ilçe
teşkilatlarındaki görevlerinden istifa etmeyen kişilerin adaylıkları reddedilir.
Ön inceleme sonucunda, ön seçim, teşkilat yoklaması (aday yoklaması) ve
merkez yoklamasına katılacak adaylar Genel İdare Kurulu tarafından
belirlenir.
Ön incelemede mülakat, anket, araştırma gibi tespit yöntemleri ile komisyon
oluşturulması gibi konular Genel İdare Kurulunca kararlaştırılır.
Aday adaylarının müracaatları ile ilgili kabul veya ret kararları Genel İdare
Kurulunun salt çoğunluğunun oyu ile alınır.
Adaylığı reddedilenler ön seçime de katılamazlar.
Milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği ve il genel meclis
üyeliği aday adaylarından alınacak adaylık başvuru ücreti Genel İdare Kurulu
Tarafından belirlenir. Kadın aday adayları belirlenen ücretin yarısını öder.
ADAY TESPİTİ
Madde 71
57
Yapılacak genel, kısmi ve ara seçimlerde, aday belirleme usulü; Siyasi Partiler
Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, ön seçim, teşkilat
yoklaması (aday yoklaması) ve merkez yoklaması veya merkez adaylığıdır.
Aday tespitinde hangi seçim çevresinde hangi yöntemin uygulanacağına
Genel İdare Kurulu karar verir.
Genel İdare Kurulunca yapılan ön inceleme sonunda aday adaylığı uygun
görülenler arasından adayların sıralaması için ön seçim, teşkilat yoklaması
(aday yoklaması) ve merkez yoklaması usullerinden biri veya birkaçı ya da
tamamı uygulanabilir.
Ön Seçim
Ön seçim, yargı denetim ve gözetiminde, her seçim çevresinde Parti
üyelerinin tamamının oy kullanarak Parti adaylarını ve liste sıralamalarının
belirlendiği yöntemdir.
Ön seçim ile aday tespiti yapılacak seçim çevresinde seçmen sayısının en az
yüzde üç oranında üyesi olması koşulu aranır. Genel İdare Kurulu her seçim
çevresi için bu oranı değiştirebilir. Bu hususun ayrıntıları yönetmelikle
belirlenir.
Ön seçimde oy kullanabilecek Partili üye listeleri, ön seçimlerden en az otuz
gün önce ilgili İlçe Seçim Kurullarına kayıt defteriyle birlikte verilir.
İlçe Seçim Kurulu listeyi ön seçimden yirmi beş gün önce Parti teşkilatları ve
ilgili Seçim Kurulu binalarına asarak ilan eder.
Parti üyeleri, Parti seçmen listesine, asıldığı tarihten itibaren on beş gün
içinde yazıyla itiraz edebilirler. İtirazlar, İlçe Seçim Kurulu tarafından incelenir
ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. İtirazın yerinde
görülmesi halinde Parti seçmen listesi düzeltilir.
Ön seçimde İlçe Seçim Kurulunun gözetiminde gizli oy açık tasnif usulü
uygulanır.
Teşkilat Yoklaması
Teşkilat Yoklaması, Siyasi Partiler Kanunu’nda yazılı usul ve esaslara göre
yargı denetim ve gözetiminde, mahalle, belde ve köy temsilcileri, ilçe ve İl
Yönetim Kurulu başkan ve asıl üyeleri, il disiplin kurulu başkan ve asıl üyeleri,
ilçe ve il kongre asıl delegeleri ile Kurultay asıl delegeleri, Partili belediye
başkanları ve belediye ve il genel meclis üyeleri, üyeliği devam eden parti il
ve ilçe kurucu üyeleri, eski ve seçilmiş il ve ilçe başkanları ile
58
milletvekillerinin tamamının oy kullanarak Parti adaylarını ve liste
sıralamalarının belirlendiği yöntemdir.
Teşkilat Yoklamasında oy kullanacak üye listeleri de Teşkilat Yoklamasından
en az otuz gün önce ilgili ilçe seçim kurullarına yazı ile bildirilir.
İlçe Seçim Kurulu, listeyi yirmi beş gün önce Parti teşkilatları ve ilgili Seçim
Kurulu binalarına asarak ilan eder.
Teşkilat Yoklamasında oy kullanacaklar, asıldığı tarihten itibaren on beş gün
içinde yazıyla itiraz edebilirler. İtirazlar İlçe Seçim Kurulu tarafından incelenir
ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. İtirazın yerinde
görülmesi halinde liste düzeltilir.
Adayların eşit oy almaları hâlinde eşit oy alan adaylar arasında İlçe Seçim
Kurulu tarafından kura çekilir
Merkez Yoklaması
Merkez Yoklaması aday adaylıkları ön inceleme sonunda kabul edilenlerin
seçim çevrelerine göre aday ve liste sıralamalarının, öncesinde gerek
görüldüğü takdirde teşkilat yoklaması, üye tabanlı temayül yoklaması veya
kamuoyu araştırmaları ve benzeri Genel İdare Kurulunca belirlenecek
yöntemlerin birlikte, müstakil ya da kısmen uygulanması sureti ile tespit
edilmesi yöntemidir. Genel İdare Kurulu uygulanacak her bir yöntemin sonuç
hesaplamasına yardımcı olarak sonuç ağırlık oranını ayrı ayrı belirler ve
uygular. Bu kapsamda bir merkez yoklaması seçim usul ve esaslarını içerir
yönetmelik Genel Başkanın teklifi ile Genel İdare Kurulunun salt
çoğunluğunun onaylaması ile ilan edilir.
Genel seçimler için kabul edilen seçim çevresi, yargı denetim ve gözetiminde
yapılan seçimler için de esas alınır.
Ayrıca TBMM üye sayısının yüzde beşini aşmamak kaydıyla, Genel Başkan,
merkez adayı kontenjanını kullanabilir.
Aday belirlemeden on beş gün önce bu kontenjanlar Yüksek Seçim Kuruluna
bildirilir. Bir seçim çevresinde, Genel Başkan tarafından ikiden fazla art arda
sıralanacak şekilde ve dörtten fazla aday gösterilemez. Üç ve daha az
milletvekili olan seçim çevrelerinde merkez aday kontenjanı kullanılamaz.
Genel Başkan tarafından kontenjan adayı gösterilecekler ön seçim ve Teşkilat
Yoklaması seçimlerine katılamazlar.
59
Mahalli İdareler Seçimi aday tespitinde de, genel seçim aday tespiti için
öngörülen usullerden biri uygulanır. Aday belirleme sistemlerinden hangisinin
Mahalli İdareler Seçimi aday tespitinde uygulanacağına Genel İdare Kurulu
karar verir.
Adaylık başvuruları, seçim takvimine göre Genel İdare Kurulu tarafından
belirlenecek tarihler arasında büyükşehir ve il belediye başkan adaylığı için
Parti Genel Başkanlığına, ilçe ve belde belediye başkan adaylığı için ilgili İl
Başkanlığına, belediye ve il genel meclisi adaylığı için ilgili İlçe Başkanlığına
bizzat yazılı olarak yapılır.
Büyükşehir ve il belediye başkan adaylığı, ilçe ve belde belediye başkan
adaylığı ile belediye ve il genel meclisi adaylığı belirleme usulü; yapılacak ön
inceleme sonunda aday adaylığı uygun görülenler arasından adayların
sıralaması için ön seçim, teşkilat yoklaması (aday yoklaması) merkez
yoklaması veya merkez adaylığı yöntemi ile belirlenir.
Büyükşehir ve il belediye başkan adaylarının ön incelemeleri Genel İdare
Kurulu tarafından yapılır.
İlçe ve belde belediye başkan aday adaylarıyla ilgili ön inceleme işlemi İl
Başkanlığınca yapılır ve Genel İdare Kurulunun onayı ile kesinleşir.
Belediye ve il genel meclisi aday adaylığı için ön inceleme ilçe Yönetim Kurulu
tarafından yapılır ve İl Yönetim Kurulunun onayı ile kesinleşir.
Onay yetkisini kullanan kurullar alt yönetimlerden gelen teklifleri değiştirerek
kabul etme yetkisine sahiptir.
Mahalli İdareler Seçimi adaylarının belirlemelerinde uygulanacak usul genel
seçimlerde uygulanan usul ile aynıdır.
Görev yaptıkları yerden aday adayı olan alt yönetim teşkilat başkan ve
yönetim kurulu üyelerinin, seçim takviminde belirtilen süre içinde
görevlerinden istifa etmeleri zorunludur.
Seçimlerde adaylık tespitinde uygulanacak hükümler tüzük hükümleri saklı
kalmak kaydıyla yönetmeliklerle tespit edilir.
Bu maddede belirtilen süreler Genel İdare Kurulu kararıyla Yüksek Seçim
Kurulunun seçim takvimine uygun olarak kısaltılabilir.
Partinin Cumhurbaşkanı adayı Genel İdare Kurulu üye sayısının onda birinin
teklifi ve çoğunluğun kararı ile belirlenir.
60
BEŞİNCİ BÖLÜM
DİSİPLİN HÜKÜMLERİ
GENEL ESASLAR
Madde 72
Kanunlara, Parti Tüzüğüne ve Yönetmeliklerine, Partinin yetkili organlarının
karar ve bildirilerine aykırı davranışta bulunanlar hakkında disiplin
soruşturması yapmak ve karar vermek üzere illerde İl Disiplin Kurulları,
Genel Merkezde Merkez Disiplin Kurulu oluşturulur.
Parti suçlarının yargı organlarının görev alanına girmesi, Disiplin Kurullarının
görev yapmasına engel olmaz.
Disiplin Kurullarınca verilebilecek cezalar, uyarma, kınama, Partiden veya
Gruptan geçici veya kesin olarak çıkarma cezalarıdır.
Üyenin daha önce disiplin cezası almamış olması veya pişmanlık duyması
halinde bir alt disiplin cezası verilebilir.
Disipline konu olayın meydana gelmesinden itibaren iki yıl, öğrenildiği
tarihten itibaren altı ay içinde sevk kararı alınmamış disiplin suçlarıyla ilgili
soruşturma yapılamaz.
Disiplin kararlarının sonuç doğurması için kesinleşmiş olması gereklidir. Parti
yetkilileri ve kurulları, kesinleşmiş Disiplin Kurulu kararlarının uygulanmasını
geciktiremezler.
Disiplin Kurullarınca Parti üyeleri hakkında verilen kararlar gerekçeleriyle
birlikte en geç on beş gün içinde yazılır ve ilgiliye derhal tebliğ olunur.
Hakkında geçici çıkarma cezası verilen Parti üyesi, faaliyetine katılamayacağı
Parti Kurullarına hiçbir teklif yapamaz. Ancak bu hüküm o üyenin Parti
Tüzüğüne, Programına, Partinin diğer mevzuatına ve Kurullarının bağlayıcı
kararlarına uyması zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Geçici çıkarma cezası
verilen Parti üyelerine, ceza süresince Parti içinde hiçbir görev verilemez.
Disiplin Kurullarının üyeleri Kongre veya Kurultay tarafından gizli oyla seçilir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu Disiplin Kurulu üyelerinin seçimi, en az iki
61
yıl için olmak üzere üye tam sayısının salt çoğunluğu ile yapılır. Her Disiplin
Kurulunun görev süresi, yeni disiplin kurulunun seçilmesiyle son bulur.
Disiplin Kurulları, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğuyla toplanır ve
hazır bulunanların salt çoğunluğuyla karar verir. Partiden kesin çıkarma
cezaları için üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı gereklidir.
Disiplin Kurulu üyeleri; eşleri, birinci ve ikinci derece kan ve sıhri hısımları ile
aynı kurulda görev alamazlar ve bunlarla ilgili toplantılarda oy kullanamazlar.
Kurul üyeliklerinde boşalma olması halinde, sıradaki yedek üye, kurul başkanı
tarafından göreve davet edilerek kurul üyeliği tamamlanır.
Disiplin Kuruluna sevk edilen Partili, yazılı veya sözlü savunma hakkına
sahiptir.
Savunma için süre, savunmaya çağrı belgesinin ilgiliye tebliği tarihinden
başlamak üzere on beş gündür. Ancak, seçimlerde veya herkesin gözü
önünde açıkça veya yayın yoluyla işlenen disiplin suçlarında bu süre yedi
gündür.
Savunma süresini geçirenler, haklarındaki iddiaları reddetmiş sayılırlar. Bu
durumda, Disiplin Kurulu soruşturma dosyasındaki mevcut delil durumu ve
kanaatine göre karar verir.
Savunmaya çağırma, Disiplin Kurulu Başkanlığınca yazı ile yapılır. Bu yazıda
uygulanması istenen disiplin cezası ile bu cezanın istenmesine sebep olan fiil
ve eylemler ile bu fiil ve eylemlerin Parti Tüzüğünün hangi maddesini ihlal
ettiği açıkça gösterilir.
Siyasi Partiler Kanunu’nun 102. maddesinin 2. bendi uyarınca, Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Partiden kesin olarak çıkarılmasını istediği üye,
Genel İdare Kurulunca gecikmeksizin Merkez Disiplin Kuruluna gönderilir.
Merkez Disiplin Kurulu, gecikmeksizin toplanarak, konuyu öncelikle görüşür
ve yedi gün içinde karara bağlar, ilgili üye, kurulun konuyu ele aldığı ilk
toplantıda, yazılı veya sözlü olarak savunma yapabilir.
Disiplin Kurulları tarafından verilen cezaları affetmeye Kurultay yetkilidir.
Her kademedeki Disiplin Kurulu üyeleri, Kurultay ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi Parti Grubu üyelikleri hariç olmak üzere Partide başka bir organ veya
kurulda görev alamazlar, Partiye bir hizmet bağı ile bağlı olamazlar ve
Partiden herhangi bir surette gelir sağlayamazlar.
62
Disiplin Kurulu Başkan ve üyeleri, kendi haklarında yürütülen soruşturmalara
katılamazlar.
Disiplin Kurulları, re’sen soruşturma başlatamaz ve karar alamaz.
Özürsüz olarak üst üste üç olağan toplantıya gelmeyen her kademe disiplin
kurulu üyesi, istifa etmiş sayılır. İstifa eden veya istifa etmiş sayılan üyenin
yeri kademe Disiplin Kurulu Başkanının davetiyle sırasıyla yedek üyelerden
tamamlanır.
İl Disiplin Kuruluna sevk yetkisi, İl Yönetim Kuruluna, Merkez Disiplin
Kuruluna sevk yetkisi, Genel Başkana ve Genel İdare Kuruluna, TBMM Parti
Grup Disiplin Kurulu ile Müşterek Disiplin Kurulu’na sevk yetkisi, Genel
Başkana, TBMM Parti Grup Yönetim Kuruluna ve Genel İdare Kuruluna aittir.
Disiplin Kuruluna sevk kararlarının, isnat olunan fiil ile uygulanması istenen
disiplin cezasını ve nedenlerini açıklar şekilde gerekçeli olması zorunludur.
İL DİSİPLİN KURULU
Madde 73
İl Disiplin Kurulu, her ilde İl Kongresi tarafından İl Yönetim Kurulunun
seçimine ilişkin usul ve esaslara göre seçilen dokuz asıl ve beş yedek üyeden
oluşur.
Seçimden sonra ilk toplantıda üyeler kendi aralarından İl Disiplin Kurulu
Başkanını seçer.
Merkez Disiplin Kurulunun ilk derecede bakacağı işler olarak belirtilenler ile
TBMM Parti Grup Disiplin Kurulunca bakılacak işler dışında kalan ve il
çevresinde Partiye kayıtlı olan üyeler hakkında birinci derecede disiplin
soruşturması yapmaya İl Disiplin Kurulu görevlidir.
İl Disiplin Kurulu, uyarma, kınama ile parti üyeliğinden geçici ve kesin
çıkarma cezalarını verebilir.
İl Disiplin Kurulu, üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile toplanır ve
katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Parti üyeliğinden kesin çıkarma
cezası, Kurul üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.
İl Disiplin Kurulu kararlarına karşı, tebliğden itibaren on beş gün içinde ilgili
kişi veya İl Yönetim Kurulu, Merkez Disiplin Kuruluna itiraz edebilir.
63
Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin Kurulu kararı kesinleşir.
MERKEZ DİSİPLİN KURULU
Madde 74
Merkez Disiplin Kurulu Partinin en üst Disiplin Kurulu olup Kurultay tarafından
seçilen on bir asıl ve yedi yedek üyeden oluşur.
Seçimden sonra ilk toplantıda üyeler kendi aralarından Merkez Disiplin Kurulu
Başkanını, başkan vekilini ve kurul sekreterini seçerek Merkez Disiplin Kurulu
Başkanlık Divanını oluşturur.
Merkez Disiplin Kurulu, uyarma, kınama, partiden veya gruptan geçici veya
kesin olarak çıkarma cezalarını vermekle yetkilidir.
Merkez Disiplin Kurulu, aşağıda yazılı işleri birinci derece disiplin kurulu, İl
Disiplin Kurulu kararlarına karşı yapılan itirazlar ile Tüzük gereği intikal eden
İl Disiplin Kurullarının kararlarını ikinci derece Disiplin Kurulu olarak inceler ve
Parti içi işlemler açısından kesin olarak karara bağlar.
Merkez Disiplin Kurulu, üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile toplanır ve
katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Parti üyeliğinden kesin çıkarma
cezası kurul üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.
Merkez Disiplin Kurulunun Birinci Derecede Bakacağı İşler;
a- Partinin Kurucu Üyeleri,
b- Partinin Genel Başkanı, Genel İdare Kurulunun asıl ve yedek üyeleri
c- İl Yönetim Kurulları ile İl Disiplin Kurullarının Başkan ve asıl üyeleri,
Büyükşehir, İl ve İlçe Belediye Başkanları,
d- Merkez Disiplin Kurulu Başkanı ile asıl ve yedek üyeleri,
e- TBMM’nin Partili eski üyeleri ve eski hükümet üyeleri, hakkında birinci
derece Disiplin Kurulu olarak soruşturma yapar ve Parti içi işlemler
açısından kesin olarak karara bağlar.
Merkez Disiplin Kurulunun İkinci Derecede Bakacağı İşler;
Merkez Disiplin Kurulu, İl Disiplin Kurullarınca verilen kararlara karşı yapılan
itirazlar üzerine disiplin dosyalarını ikinci derece Disiplin Kurulu olarak
inceleyip, lehte veya aleyhte bozulmasına, bozmanın niteliğine göre gerekli
olan cezayı tayin etmeye, değiştirilmesine veya kaldırılmasına karar verebilir.
64
İtiraz üzerine verilen kararlar, Parti içi işlemler açısından kesindir.
TBMM PARTİ GRUP DİSİPLİN KURULU
Madde 75
Partinin TBMM grubunca, Grup Yönetim Kuruluna ilişkin usul ve esaslar ile İç
Yönetmeliğe göre kendi üyeleri arasından gizli oyla ve salt çoğunlukla
seçeceği beş asıl üç yedek üyeden oluşur.
Seçimden sonra ilk toplantıda üyeler kendi aralarından Merkez Disiplin Kurulu
Başkanını, başkan vekilini ve Kurul sekreterini seçerek Merkez Disiplin Kurulu
Başkanlık Divanını oluşturur.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti Grup Disiplin Kurulu, üye tam sayısının üçte
iki çoğunluğu ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar verir.
Grup Disiplin Kurulu, Partili milletvekillerinin Partiden geçici veya kesin
ihracını gerekli kılan eylemlerin dışında kalan, Tüzükte yazılı ve TBMM Parti
Grup İç Yönetmeliğinde belirtilen disiplin suçlarıyla ilgili işlere bakar ve kesin
olarak karara bağlar. Tüzükte yazılı esaslar saklı kalmak kaydıyla
milletvekilleri hakkında yapılacak disiplin soruşturmasının şekli ve usulleri ile
soruşturmayı gerektiren sair haller, verilecek disiplin cezaları ve kesinleşme
halleri, Grup İç Yönetmeliğinde gösterilir.
MÜŞTEREK DİSİPLİN KURULU
Madde 76
Müşterek Disiplin Kurulu; Merkez Disiplin Kurulu ile Türkiye Büyük Millet
Meclisi Grup Disiplin Kurulunun bir araya gelmesiyle oluşur.
Merkez Disiplin Kurulu Başkanı, Başkan Vekili ve Sekreteri, Müşterek Disiplin
Kurulunun da Başkanlık Divanını oluşturur.
Partili milletvekilleri hakkındaki Partiden geçici veya kesin olarak çıkarma
cezasını gerektiren fiil ve eylemlerle ilgili soruşturmaları kesin olarak karara
bağlar.
Partili milletvekillerine ilişkin olarak Grup Disiplin Kurulunun veya Merkez
Disiplin Kurulunun vermiş olduğu karara ilgilinin itirazı hâlinde, son ve kesin
kararı Müşterek Disiplin Kurulu verir.
65
DİSİPLİN CEZALARI VE CEZALARI GEREKLİ KILAN HALLER
Madde 77
Uyarma Cezası
Uyarma cezası yazılı olarak Disiplin Kurulunca verilen ceza olup aşağıdaki
hallerde bu ceza verilebilir.
a- Yetkili kurullarca davet edildiği hâlde toplantılara mazeretsiz
katılmamak,
b- Önceden taahhüt ettiği aidatını ödememek veya geç ödemek,
c- Parti yöneticileri ve üyeleri hakkında sosyal medya ve yazılı sözlü basın
araçları ve benzeri ortamlarda doğruluğu teyit edilmemiş beyanda
bulunmak,
d- Parti üyeleri arasında birliği bozucu hal ve hareketlerde bulunmak,
e- Parti içi yazışmalarda kademe sıralamasına uymamak
Kınama Cezası
Kınama cezası yazılı olarak Disiplin Kurulunca verilen ceza olup aşağıdaki
hallerde bu ceza verilebilir.
a- Parti faaliyetlerinden şahsi menfaat elde etmeye çalışmak,
b- Partinin taşınır ve taşınmaz mallarına zarar vermek,
c- Partide tutulması gereken defter ve kayıtları usulüne uygun olarak
tutmamak,
d- Partinin Tüzük ve Yönetmeliklerde izin vermediği yetkileri kullanmak,
yetki gaspında bulunmak,
e- Partinin yetkili kurullarının görevlerini hakkıyla yerine getirmesine engel
olmak ve zorluk çıkarmak,
f- Sosyal medya hesabı üzerinden Parti aleyhine beyan ve paylaşımlarda
bulunmak,
g- Bir yıl içinde iki defa uyarma cezası gerektiren eylemlerinden ötürü
uyarma cezası ile cezalandırılmış olmak,
h- Partinin yetkili organlarınca verilen başta sandık kurulu görevlerini
mazeretsiz kabul etmemek veya zamanında yerine getirmeyerek ihmal
etmek,
66
ı- Parti organlarının toplantılarında gizli tutulması gereken bilgi, konu ve
kararları açıklamak,
Geçici çıkarma cezası
Geçici çıkarma cezası bir aydan az bir yıldan fazla olmamak şartıyla Parti
üyeliğinden doğan hak, görev ve yetkilerinin kullanılmaması sonucunu
doğuran ve Disiplin Kurulunca verilen ceza olup aşağıdaki hallerde bu cezaya
hükmedilebilir;
a- Genel Başkan, Genel İdare Kurulu, Merkez Disiplin ve Merkez Danışma
Kurulu üyeleri ile Partinin milletvekilleri ve belediye başkanları aleyhinde
sosyal medyadan, yazılı veya sözlü basın yolu ile asılsız iddialarda
bulunmak ve tekrarlamak.
b- Kanuni sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla Partideki görevi gereği
kendisine teslim edilen eşya ve malzemeyi kaybetmek, görevden ayrılma
ve ayırma hâlinde teslim etmemek veya teslim etmekten kaçınmak,
c- Parti üyelerine fiili saldırıda bulunmak, yaralamak veya eşyalarına zarar
vermek,
d- Partinin almış olduğu gizlilik kararı bulunan kararları kamuoyuyla
paylaşmak,
e- Seçimlerde Parti aleyhine çalışmalarda bulunmak
f- Bir yıl içinde iki defa kınama cezası gerektiren eylemleri nedeniyle yetkili
Disiplin Kurulunca cezalandırılmış olmak,
g- Kadına şiddet, cinsel taciz ve istismar, terör suçlarından hakkında adli
mercilerde dava açılmış olmak,
i- Parti üyelik başvurularını işlemsiz bırakmak,
Geçici çıkarma ceza süresi kararın kesinleşme tarihinde başlar, süresinin
dolması ile yeni bir karar ve işleme gerek olmadan kalkmış sayılır.
Kesin çıkarma
Kesin çıkarma cezası yazılı olarak Disiplin Kurulunca verilen ceza olup
aşağıdaki hallerde bu cezaya başvurulur;
a- İnsan hakları, demokrasi ve hukuk devleti gibi en temel ilkeleri hiçe
sayıcı davranış ve eylemlerin içerisinde bulunmak,
67
b- Siyasi Partiler Kanunu’na göre Parti üyeliğine engel bir fiilden dolayı
kesin mahkûmiyetine rağmen Partiden istifa etmemekte direnmek,
c- Siyasi Partiler Kanunu’nca yasaklanmış konuları ihmal etmek suretiyle
Parti hakkında kanuni takibata yol açacak davranışlarda bulunmak,
d- Partiden şahsi menfaat sağlamak, Partinin itibar ve nüfuzunu diğer
kurum ve kuruluşlar üzerinde yetkisiz bir şekilde kullanmak ve istismar
etmek, Partinin gelir sağlayıcı kaynaklarını özel işlerinde kullanmak,
e- Parti evrak, liste ve kayıtları üzerinde sahtecilik veya hileli işlem yapmak
yada saklanması gerekli belgeleri ortadan kaldırmak,
f- Seçimlerde usulsüzlük yapmak, seçim işlerinden kaçınmak, seçimler
sırasında herhangi bir adayın çalışmasını engelleyici söz ve davranışlarda
bulunmak,
g- Geçici çıkarma cezasıyla cezalandırılmış olmasına karşın, aynı cezayı
gerektiren yeni bir fiil işlemiş olmak,
h- Kadına şiddet, cinsel taciz ve istismar, terör suçlarından affa veya
zaman aşımına uğramış olsa dahi mahkumiyet hükmü almış olmak,
ı- Seçim dönemlerinde başka Partiden aday olmak veya yetkili kurulların
onayını almadan bağımsız aday olmak,
j- Seçimlerde mazeretsiz oy kullanmamak, sandık kurulu üyeliği ya da
müşahitliği gibi verilen görevleri yerine getirmemek.
k- Siyasi Partiler Kanunu ve Tüzük hükümlerinden belirtilen Partinin organ,
delege ve adaylarının seçim esas ve usullerini seçim sonuçlarını etkileyecek
şekilde kasten ihlal etmek.
Partiden kesin çıkarma kararı, üyenin kayıtlı bulunduğu İlçe Başkanlığı
tarafından Parti kayıtlarından isminin silinmesi suretiyle yerine getirilir.
Hakkında Partiden veya Gruptan geçici veya kesin çıkarma cezası verilen
parti üyesi, bu cezaya karşı Disiplin Kuruluna sevk eden organ veya merci
veya Disiplin Kurulunun görev ve yetkisizliği veya alınan kararların Kanuna,
Parti Tüzüğüne ve İç Yönetmeliklere şekil ve usul bakımından aykırı
bulunduğu iddiasıyla Parti itiraz yollarını kullandıktan sonra nihai karar
niteliğindeki son karara karşı otuz gün içinde nihai kararı veren mercinin
bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesine itiraz edebilir. Siyasi Partiler
Kanunu’nun 57. maddesine göre verilen bu karar kesindir.
68
DİSİPLİN KURULUNA TEDBİRLİ OLARAK SEVK
Madde 78
Partiden geçici veya kesin çıkarmayı gerektiren hâllerde, disiplin soruşturması
yaptırmaya yetkili Kurul, ilgili üyeyi tedbirli olarak Disiplin Kuruluna sevk
edebilir.
Tedbirli olarak sevk talebi, Disiplin Kurulunca kendiliğinden incelenerek üye
tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile onaylanır ya da reddedilir.
Disiplin soruşturmasını yapmaya yetkili Kurul, onaylamadığı tedbir kararını
resen yeniden inceleyemez.
Tedbir talebi onaylanmayan üye hakkındaki disiplin soruşturması devam eder
ancak üye Partideki hak, görev ve yetkilerini kullanmaya devam eder.
Disiplin Kurulunca tedbir talebi onaylanan kişi Partideki görevinden derhâl
uzaklaştırılır. Ancak seçme ve seçilme hakkı devam eder.
Tedbir talebine karşı partili üye, üç gün içinde soruşturmayı yürüten Disiplin
Kuruluna yeniden inceleme talebinde bulunabilir.
Parti üyesinin yeniden inceleme talebi, Disiplin Kurulunca en geç üç gün
içinde olumlu ya da olumsuz olarak sonuçlandırılır.
Yeniden inceleme talebi üzerine Disiplin Kurulunun vereceği karar tedbirin
soruşturmanın sonuna kadar uygulanması açısından kesindir.
Disiplin soruşturması sonunda verilecek karar ile geçici veya kesin çıkarma
cezası kesinleşir.
Disiplin Kurulunca ceza verilmemesi veya uyarma ve kınama cezası vermesi
hâlinde tedbir kararı, yeni bir karara gerek kalmadan kalkar ve hakkında
tedbir kararı alınan partilinin bütün hakları geri verilir.
Partiden kesin çıkarma kararı, üyenin kayıtlı bulunduğu İlçe Başkanlığı
tarafından Parti kayıtlarından isminin silinmesi suretiyle yerine getirilir.
Karar, gereği için ayrıca derhal Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir.
İl ve İlçe Kongreleri ile Kurultay tarihleri ilan edildikten sonra bu Kongreler ve
Kurultay toplanana kadar ihraç istemi ile tedbirli olarak Disiplin Kurullarına
sevk yapılamaz.
69
ALTINCI BÖLÜM
DEFTERLER ve MALİ HÜKÜMLER
TUTULACAK DEFTER VE KAYITLAR
Madde 79
Her kademedeki Parti teşkilatları üye kayıt defteri, üye başvuru defteri, karar
defteri, gelen ve giden evrak kayıt defteri, gelir ve gider defteri ile demirbaş
eşya defteri tutmak zorundadırlar.
Üye kayıt defteri, mahalle ve köy esasına göre tutulur.
Gelen ve giden evrak, tarih ve numara sırasıyla gelen ve giden evrak kayıt
defterine kaydedilir ve gelen evrakın asılları ile gönderilen evrakın örnekleri
bu tarih ve numaralar altında dosyalarda saklanır.
Parti adına elde edilen gelirlerin alındığı ve yapılan giderlerin ne gibi işlere ve
yerlere harcandığı, ilgili defterlere sıra ile ve belgeleri de belirtilerek
kaydedilir.
Bütün defterlerin sayfaları ve kaç sayfadan ibaret oldukları teşkilatın
bulunduğu ilgili İlçe Seçim Kurulu Başkanı tarafından mühürlenir ve tasdik
edilir.
Partiye giriş işlemlerini gösteren üyelik beyannamelerinin birer örneği ilçe
kademesinde, alfabetik sıra esasına göre tasnif edilmiş olarak ayrı bir
dosyada saklanır.
Parti teşkilatları ve kurullarınca tutulmasında fayda görülen diğer defterler,
Parti Tüzüğünde ve iç yönetmeliklerinde gösterilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
MALİ HÜKÜMLER
BİRİNCİ KISIM
GELİRLER VE KAYNAKLAR
Madde 80
Parti teşkilatı, Genel İdare Kurulunun Siyasi Partiler Kanununa göre alt ve üst
sınırlarını belirleyeceği aşağıda belirtilen gelirleri kabul edebilirler;
70
a- Parti üyelerinden alınacak giriş ile üyelik aidatı,
b- Partili milletvekillerinden alınacak milletvekilliği aidatı,
c- Milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği ve il genel meclis
üyeliği aday adaylarından alınacak adaylık başvuru ücreti,
d- Parti yayınlarının satış bedelleri,
e- Üye kimlik kartlarının ve parti defter, makbuz ve kâğıtlarının verilmesi
karşılığında alınacak paralar,
f- Parti bayrağı, flaması, rozeti ve benzeri rumuzların satışından
sağlanacak gelirler,
g- Partice tertiplenen etkinliklerden (konser vb.) sağlanacak gelirler,
h- Parti mal varlığından elde edilecek gelirler,
ı- Siyasi Partiler Yasasında belirlenen miktarı aşmayacak bağışlar,
j- Siyasi Partiler Kanununun 110. maddesi uyarınca partiye intikal edecek
taşınır ve taşınmaz mallar ile doğmuş ve doğacak her türlü hak ve
alacaklar,
k- Hazine yardımları
Parti mal varlığından elde edilecek gelirler dışındaki gelirlerden hiçbir surette
vergi resim ve harç ödenmez.
GİRİŞ VE ÜYELİK AİDATI
Madde 81
Partiye kayıt sırasında partilinin kendisinin belirleyeceği şekilde en az 10.-
(on) TL en çok 25.000.- (yirmi beş bin) TL giriş aidatı alınır. Parti üyelerinden
yıllık en az 60.- (altmış) TL en çok 600.- (altı yüz) TL üyelik aidatı alınır.
Genel İdare Kurulu her yılın başında yıllık üyelik aidatını kanuni sınırlar
içerisinde kalmak kaydıyla değiştirebilir.
Her üye, aylık veya yıllık olarak üyelik aidatı ödemeyi partiye girişinde kabul
etmek ve ödemek zorundadır.
Parti üyesi, vermeyi kabul ettiği aylık aidatın miktarını, Parti Tüzüğüne uygun
olmak şartıyla kayıtlı bulunduğu teşkilat kademesi başkanlığına yazı ile
bildirerek artırabilir.
71
Partiye mensup milletvekillerinin, ne miktar aidat ödeyeceği ve bu suretle
toplanan paraların grup faaliyetlerine ve Parti Merkezine hangi miktarlarda
ayrılacağı, Türkiye Büyük Millet Meclisi parti grubu kararıyla belirlenir. Ancak,
bu miktarın yıllık tutarı milletvekili ödeneğinin net bir aylık tutarını geçemez.
Grubu olmayan milletvekillerinin ödeyeceği aidat, yukarıdaki fıkrada belirtilen
miktarın yarısını geçmemek kaydıyla Genel İdare Kurulunca tespit edilir.
Milletvekili aday adaylarından alınacak başvuru parası, milletvekili ödeneğinin
net bir aylık tutarını aşmamak kaydıyla Genel İdare Kurulu tarafından
belirlenir.
BAĞIŞLAR
Madde 82
Parti, Siyasi Partiler Kanununda belirtilen sınırlamalara uymak koşulu ile
bağış alabilir, Siyasi Partiler Kanununun 66. maddesi ve Ek 6. maddesine
aykırı hiçbir ayni ve nakdi yardım ve bağışı kabul etmez.
Parti, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, Türk uyruğunda
olmayan gerçek ve tüzel kişilerden herhangi bir suretle ayni veya nakdi
yardım ve bağış kabul etmez.
HAZİNE YARDIMLARI
Madde 83
Hazine yardımları, şartları taşıması halinde devletçe Partiye yapılacak
yardımlardır.
Hazine yardımının en az dörtte birinin, üye sayıları esas alınarak il ve ilçe
teşkilatlarına paylaştırılmasını Genel İdare Kurulu planlar, Genel Muhasip
gönderir.
GELİRLERİN SAĞLANMASI USULÜ
Madde 84
Partinin bütün gelirleri, Partinin tüzel kişiliği adına elde edilir.
Genel İdare Kurulu, amaç ve çalışmalar için gerekli olan taşınmazları satın
almaya, maliki olduğu taşınır ve taşınmaz mal varlığını satmaya, kiralamaya,
72
her çeşit takyit yaptırmaya mezun ve yetkilidir. Genel İdare Kurulu bu
yetkisini Genel Başkana devredebilir.
Bu faaliyetlerden elde edilecek gelirler, Parti gelirleridir.
Genel merkezin ve teşkilatların gelirleri, Parti Genel Merkezi tarafından
bastırılan makbuzlar karşılığında alınır. Bastırılan ve Parti teşkilatlarına
gönderilen gelir makbuzlarının seri ve sıra numaralarına ait kayıtlar Parti
Genel Merkezinde Genel Muhasip tarafından tutulur. Parti teşkilatları aldıkları
ve kullandıkları makbuzlar dolayısıyla Parti Genel Merkezine karşı mali
sorumluluk taşırlar.
Sağlanan gelirin türü ve miktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı, soyadı ve
adresi, makbuzu düzenleyenin adı, soyadı, sıfatı ve imzası, üç nüsha olarak
tanzim edilen makbuzda yer alır.
Yapılacak anlaşmalar doğrultusunda, Finans kurumları, bankalar, GSM
şirketleri, aracı kurumlar, diğer ödeme vasıtaları ve her türlü diğer teknolojik
ödeme şekilleri ile bağış ve aidat kabul edilebilir.
Partinin resmi internet sayfasına konulacak bir uygulama üzerinden Partiye
kredi kartı ile bağış veya aidat ödemesi yapılabilir.
Kredi kartından yapılacak aidat ödemeleri, ilgili banka tarafından doğrudan
Parti hesabına geçirilir.
Kredi kartından veya havale yoluyla yapılacak bağışlar ise, ilgili banka ile
yapılacak sözleşmelerle bağış yapanın kimliği ve kişiliğinin Partinin genel ilke
ve kararlarına aykırı olup olmadığı ile aynı yıl içinde partiye yaptığı bağış
miktarının Siyasi Partiler Kanununun ek 6. maddesinde belirtilen miktarı aşıp
aşmadığının incelenmesi amacıyla parti hesabına geçirilmeden banka
nezdinde tutulur. Parti Genel Muhasibinin kontrolünde kurulacak komisyonun
incelemesi bittikten sonra bağışın iadesine ya da parti hesabına bağış olarak
kaydedilmesine karar verilir.
Bu inceleme en geç kırk beş gün içinde sonuçlandırılır.
Kredi kartından veya havale yoluyla yapılacak bağışların usul ve esasları
yönetmelikle belirlenir.
Makbuzların asıl kısımlarıyla dip koçanlarında aynı sıra numarası bulunur.
Makbuz dip koçanlarının saklama süresi, Anayasa Mahkemesinin ilk inceleme
kararının ilgili Partiye bildirilme tarihinden itibaren beş yıldır.
73
İKİNCİ KISIM
GİDERLER VE MALİ SORUMLULUK
Madde 85
Partinin amaçlarına aykırı harcama yapılamaz. Partinin bütün giderleri Parti
tüzel kişiliği adına yapılır.
Siyasi Partiler Kanununun 70. maddesinde yazılı miktarı aşan bütün
harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile belgelenmesi gereklidir.
Harcamalar, gideri yapan kademeye göre yetkili kurulun kararıyla yapılır. Acil
hallerin gerekli kıldığı harcamanın Parti muhasebesine kaydedilebilmesi için,
yetkili kurul kararı ile olura bağlanması gerekir.
Ancak yetkili kurulca onaylanmış ve teşkilat kademe bütçesinde bulunması
şartıyla mevzuatta belirtilen miktarı geçmeyen harcamalar ile genel tarifeye
bağlı giderler için ayrıca karar alınmasına gerek yoktur.
Parti teşkilatları, bağlı bulundukları üst teşkilata, gelir ve giderleri hakkında
altı ayı geçmeyen sürelerde hesap bildirimi yapmak zorundadırlar.
Parti, üyelerine ve diğer gerçek ve tüzel kişilere hiçbir şekilde borç veremez.
Elde edilen gelirlerin, demirbaş eşya ve malzemelerin muhafazası ile
yapılacak harcamalar, Genel Merkezde Parti tüzel kişiliği adına Genel Muhasip
tarafından, illerde İl Yönetim Kurulu, ilçelerde İlçe Yönetim Kurulu, beldelerde
Belde Teşkilatları adına yetkili kılınmış veya adına iş yapılan kademece işin
niteliğine göre Genel İdare Kurulu tarafından yetkilendirilmiş kişi yahut
kurulca sağlanır ve yapılır.
Bu esaslara aykırı olarak yahut Genel İdare Kurulunca yetki verilmediği veya
bu kurul tarafından sonradan alınan bir kararla onaylanmadığı takdirde, Parti
teşkilatlarının yaptıkları sözleşme ve giriştikleri yükümlülüklerden dolayı, Parti
tüzel kişiliği hiçbir suretle sorumlu tutulamaz; Genel Başkan veya Parti tüzel
kişiliği aleyhinde takipte bulunulamaz.
Bu hallerde sorumluluk, sözleşmeyi yapan veya yükümlülük altına giren kişi
veya kişilere aittir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
BÜTÇE VE KESİN HESAP
Madde 86
74
Her il teşkilatı kendisine bağlı ilçe teşkilatlarını da kapsamak üzere ayrı ayrı
gelir tahminlerini ve gider miktarlarını gösteren bir yıllık bütçe hazırlar ve ilgili
takvim yılından önceki Ekim ayı sonuna kadar Genel Merkeze gönderir.
İl ve ilçe teşkilat bütçeleri genel merkezin bütçeleri ile birleştirilir.
Bu bütçeler ile aynı süre içinde hazırlanacak Genel Merkez bütçesi en geç ilgili
takvim yılından önceki Aralık ayı sonuna kadar Parti Genel İdare Kurulunca
incelenir ve karara bağlanır.
Partinin hesapları bilanço esasına göre düzenlenir.
Her il teşkilatı kendisine bağlı ilçeleri de kapsamak üzere her bütçe yılını
izleyen Nisan ayı sonuna kadar, bir evvelki yıla ait uygulama sonuçlarını
gösteren kesin hesaplarını hazırlarlar. İl teşkilatlarından gönderilenler ve Parti
merkezine ait olan kesin hesaplar, Genel İdare Kurulunca incelenerek karara
bağlanır ve birleştirilir.
Parti Genel Merkezi, Genel İdare Kurulu tarafından incelenerek birleştirilen ve
karara bağlanan Partinin kesin hesabı ile her ile ait kesin hesap evrak
örneğinin onaylı birer suretini, haziran ayı sonuna kadar Anayasa
Mahkemesine verir ve bir örneğini ise bilgi amacıyla Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığına gönderir.
Partinin bütçelerinin, bilançolarının, gelir ve gider cetvelleri ile kesin
hesaplarının nasıl düzenleneceği iç yönetmeliklerde gösterilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
SON HÜKÜMLER VE GEÇİCİ MADDELER
PARTİ TÜZEL KİŞİLİĞİNE SON VERME
Madde 87
Partinin tüzel kişiliğine, Kurultay üye tam sayısının salt çoğunluğunun teklifi
ve üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun kararı ile son verilebilir. Bu karar
gizli oyla alınır.
Tüzel kişiliğin sonlanması kararı Genel Başkan tarafından derhal Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına, Anayasa Mahkemesi Başkanlığına ve
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir.
75
Tüzel kişiliğine son verilen partinin, mallarının tasfiye şekli Kurultay kararında
belirlenir.
Madde 88
Bu Tüzükte yer alan çeşitli konularda yönetmelik çıkarmaya Genel Başkan
veya Genel Başkanın teklifi ile Genel İdare Kurulu, genelge ve benzeri
talimatlar yayımlamaya Genel Başkan yetkilidir. Genel Başkan bu yetkiyi
gerektiğinde Başkanlık Divanı üyelerinden birin devredebilir.
Madde 89
Parti kurucularının yapacakları toplantılara, Partinin Türkiye Büyük Millet
Meclisinde bulunan üyeleri de katılır.
Parti Kurucular Kurulu İçişleri Bakanlığına verilen kuruluş dilekçesinde adı
geçen kişilerdir.
Kurucular Kurulu üyeleri, göreve başlama tarihini izleyen bir ay içinde mal
bildiriminde bulunurlar. Mal bildiriminde bulunma zorunluluğu, Kurultay
sonucu oluşan Genel İdare Kurulu ile Merkez Disiplin Kurulu üyeleri için de
geçerlidir. Bildirimin verileceği merci Genel Başkan için Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığı, diğerleri için Parti Genel Başkanlığıdır.
Mal bildirimleri 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Kanununa tabidir.
Geçici Madde 1
Kurucular Kurulu ilk olağan Kurultay yapılıncaya kadar Parti tüzüğüne göre
Parti Kurultayının sahip olduğu bütün hak ve yetkileri kullanır. Bu süreçte
Genel Başkanın çağrısı ile toplanır.
Geçici Madde 2
Kurucular kurulu partinin tüzel kişilik kazanmasından sonra en geç üç gün
içerisinde Genel Başkan, Genel İdare Kurulunun asıl ve yedek üyeleri ile
merkez disiplin kurulunun asıl ve yedek üyelerini seçmek üzere toplanır.
Seçimler Genel Başkan için birden çok aday, Genel İdare Kurulu ve Merkez
Disiplin Kurulu için de birden çok liste yoksa açık oylama usulü ile yapılabilir.
76
Geçici Madde 3
Genel Başkan, Genel İdare Kurulunu gerekli gördüğü zamanlarda toplantıya
çağırır. İlk Genel İdare Kurulu toplantısında, Genel Başkan Başkanlık Divan
üyelerini belirler.
Geçici Madde 4
Teşkilattan sorumlu Genel Başkan Yardımcısının teklifi, Genel Başkanın onayı
ile ya da Genel Başkan tarafından resen, illerde oluşturulacak İl Yönetim
Kurullarının belirlenmesi amacıyla Kurucu İl Başkanları görevlendirilir.
Kurucu İl Başkanı, görevlendirildiği ilde bulunan kurucu İl Yönetim Kurulu
üyeleri, İl Disiplin Kurulu üyeleri, İlçe Başkanları, İlçe Yönetim Kurulları
üyelerinin görevlendirilmesini Teşkilattan Sorumlu Genel Başkan yardımcısına
teklif eder, Teşkilattan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı kendi görüşü ile
Genel Başkana sunar. Genel Başkan uygun gördüklerini onaylar.”
Geçici Madde 5
Genel İdare Kurulu, Parti alt teşkilatları oluşturuluncaya kadar üyelik
başvurularını kabul eder ve karara bağlar. Verilen kararlar, ekleriyle birlikte
kurulmuş olan ilgili teşkilatlara gönderilir.
İlçe teşkilatları, bu şekilde yapılmış üye kayıtlarını üye kayıt defterine
kaydetmek zorundadır.
Tüzüğün 10. maddesinde yazılı olan üyelik haklarıyla ilgili üç aylık süre, ilk
olağan kurultay sonuçlanıncaya kadar uygulanmaz.
Geçici Madde 6
Partinin tüzel kişilik kazanmasıyla birlikte Genel Başkanın yetkisi dahilinde
bulunan kurulların ataması yapılabilir. Genel Merkez bünyesinde çalıştırılması
uygun görülen personel ataması da yapılabilir.
Geçici Madde 7
Kurultayın yapılacağı tarihte il kongrelerinde seçilecek Kurultay delege sayısı
Kurultay günündeki mevcut TBMM üye sayısının iki katına göre belirlenir. İlk
77
Kurultay sonuçlanıncaya kadar kurucular kurulu, her kademe Kongreleri ve
Kurultayda yapılacak seçimler için blok liste uygulaması yapılır.
Geçici Madde 8
İmzaların bulunduğu bölüm de dahil tüm sayfalarına sayfa numarası verilmiş
92 esas 8 geçici maddeden ibaret 63 sayfalık parti tüzüğü ile 140 sayfadan
ibaret parti programı tüm kurucular tarafından okunarak imzalanır.
TÜZÜKTE HÜKÜM BULUNMAYAN KONULARDA YAPILACAK UYGULAMA
Madde 90
Tüzükte hüküm bulunmayan hallerde Türk Medeni Kanun’u ve Siyasi Partiler
Kanununun konuya ilişkin amir hükümleri ile Dernekler Kanununun Siyasi
Partiler Kanununa aykırı olmayan amir hükümleri uygulanır.
Yürütme
Madde 91
Genel İdare Kurulu bu Tüzük hükümlerini yürütmekle yetkilidir.
Yürürlük
Madde 92
92 esas, 8 geçici madde ve Ek 1 listeden ibaret … Partisi Parti Tüzüğünü,
tüzüğün son sayfasına atmış olduğumuz imzalar ile onayladığımızı beyan
ederiz.
78
EK 1:
YURT DIŞI TEMSİLCİLİK KURULACAK YABANCI ÜLKELER
AFGANİSTAN / Kabil, Mezar-ı Şerif
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ / New York, Washington D.C., Boston, Los Angeles,
San Francisco, Miami, Houston, Chicago
ALMANYA / Berlin, Duesseldorf, Essen, Hamburg, Stuttgart, Köln, Frankfurt, Münih,
Hannover
ARJANTİN /Buenos Aires
AVUSTURYA/ Viyana, Salzburg
AVUSTURALYA / Melbourne, Sydney
ARNAVUTLUK / Tiran
AZERBAYCAN / Bakü, Nahçivan
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ / Abu Dabi
BELÇİKA / Brüksel,
BOSNA-HERSEK/ Saraybosna, Mostar
BREZİLYA / Brasilia
BULGARİSTAN / Filibe, Sofya, Kırcaali
CEZAYİR / Cezayir
ÇEK CUMHURİYETİ / Prag
ÇİN HALK CUMHURİYETİ / Pekin, Şangay
DANİMARKA / Kopenhag
ENDONEZYA / Jakarta
FAS / Rabat
FİNLANDİYA / Helsinki
FRANSA / Paris, Marsilya, Lyon, Strazburg
GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ / Capetown
GÜNEY KORE / Seul
GÜRCİSTAN / Tiflis, Batum
HİNDİSTAN / Yeni Delhi
HIRVATİSTAN / Zagreb
HOLLANDA / Amsterdam, Lahey, Rotterdam
IRAK / Bağdat, Kerkük
İNGİLTERE / Londra, Manchester, Liverpool
İRAN / Tahran, Tebriz, Isfahan
İRLANDA / Dublin
İSPANYA / Barselona, Madrid
79
İSRAİL / Tel Aviv
İSVEÇ / Göteborg, Stockholm
İSVİÇRE / Cenevre, Zürih, Bern
İTALYA / Roma, Milano
JAPONYA / Tokyo, Osaka
KANADA / Montreal, Toronto
KARADAĞ / Podgorica
KATAR / Doha
KAZAKİSTAN / Astana, Almatı
K.K.T.C. / Lefkoşe, Girne
KIRGIZİSTAN / Bişkek
KOSOVA / Priştine,
KUVEYT / Kuveyt
LİBYA / Trablusgarp, Bingazi
LÜBNAN / Beyrut
LÜKSEMBURG / Lüksemburg
MACARİSTAN / Budapeşte
MAKEDONYA / Üsküp. Manastır, Ohri
MALEZYA / Kuala Lumpur
MEKSİKA / Meksiko City
MOLDOVA / Kişinev, Komrat
MISIR / Kahire, İskenderiye
NORVEÇ / Oslo
ÖZBEKİSTAN / Taşkent, Semerkant, Buhara
PAKİSTAN / İslamabad, Karaçi
POLONYA / Varşova
PORTEKİZ / Lizbon
RUSYA / Moskova, St. Petersburg, Kazan
ROMANYA / Bükreş, Köstence
SIRBİSTAN / Belgrad, Sancak
SLOVAKYA / Bratislava
SURİYE / Şam
SUUDİ ARABİSTAN / Riyad, Cidde
TACİKİSTAN / Duşanbe
TUNUS / Tunus
TÜRKMENİSTAN / Aşkabat
UKRAYNA / Kiev, Bahçesaray
80
ÜRDÜN / Amman
YEMEN / Sana
YUNANİSTAN / Atina, Selanik, Gümülcine, İskeçe, Girit, Rodos

Yorum Yazmayı Unutmayın
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ