www.gundemyazar.com | Şalpazarı Haber – Ağasar Haber- Trabzon Haber

İskitlerin Kökeni

Ali Kemal CENGİZ

Ali Kemal CENGİZ

İskitlerin kökeni üzerine yapılan araştırmalarda yeterli veriler elde edilememiştir. Fakat günümüze kadar yapılan araştırmalar sonucunda farklı otoriteler farklı görüşlerde bulunmuşlardır. Bazı otoriteler İskitlerin İrani, bazıları Slav ve bazıları da Ural-Altay kökenli olduklarını savunmuşlardır.

İskitlerin kökeninin İrani olduğunu savunan otoriteler İskit ve İran dini arasındaki benzerlikleri bulmaya çalışmışlardır. Yine, İskitleri İrani bir kavim olarak kabul eden bilim adamları, onlardan kaldıklarını ileri sürdükleri kelimelere dayanarak iddialarını ispat etmek istemektedir.

İskitlerin İrani bir kavim olduğunu söyleyen bilim adamları XX. Yüzyılın başlarında ortaya çıkmışlardır. Bunların başında bir İranıyatçı olan Albert Hermann gelmektedir. Bu görüşü yeni nesil oryantalistlerden Peter Golden da desteklemiş ve ‘İrani göçebeler’ tabirini kullanmıştır. Ayrıca Rene Grousset İskitlerin Kuzey İranlılar olduklarını öne sürmüştür. Von Der Osten ise İskitlerin çoğunluğunun Hint Avrupai soydan oluştuğunu belirtiyor.

İskitlerin Slav olduğu teorisi çürütülmüştür. Zaten sadece rağbet gördüğü yerler de Slav memleketleri olduğu için geçerli sayılan bir öngörü değildir. Bu görüşü destekleyen bir yazılı kaynak da bulunmamaktadır. İlhami DURMUŞ Hipokrates ve Herodotos’un eserlerinde dahi Slavlık görüşünü destekler tek bir söz bulunmadığından bahsetmektedir. İskitlerin yaşadığı coğrafya açısından değerlendirilip, milli duygular ile tarih biliminin karıştırılması sonucu böyle bir görüşün öne sürüldüğü düşüncesindeyim.

İskitlerin kökeni meselesi hakkındaki görüşler ortaya atıldığından beri en kuvvetli görüş Ural-Altay ırklarına mensup olduklarıdır. Bu görüş de yaklaşık olarak XIX. Yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren ileri sürülmeye başlamıştır. Görüşün savunulmasının temel nedeni fikrimce İskitler ve Ural-Altay ırkları arasındaki örf ve adet benzerlikleridir. Örneğin iki grupta da ata mezarına büyük saygı vardır. Darius ünlü İskit seferinde kendisinden sürekli kaçan İskit kralı İdanthyrsos’tan adam gibi savaşmasını ister. İskit kralı ise kendilerinin şehirleri falan olmadığını savaşamayacaklarını ancak ata mezarları tahrip edilirse savaşacaklarını söyler. Aynısı Türkler için de geçerlidir. Atila’nın 1. Balkan Seferinin gerekçelerinden biri de Hun hükümdar ailesi kabirlerinin tahrip edilmesiydi.

İskit ordusunun da diğer bozkır orduları gibi çoğunluğu süvarilerden oluşmaktaydı. Bütün bozkır devletlerinde görülen boylar birliği İskitlerde de görülmekteydi. Ayrıca İskitlerde Türklerdeki ikili idare sistemine benzeyen bir sistem bulunmaktaydı. Hatta Persler İskitleri üç grupta,  ‘Sakai Amyrgioisi, Saka Haumavarga ve Saka Tigrakhauda’ olarak adlandırmıştır. Tıpkı bizde yani Oğuzlarda uygulanan yabguluk sistemi gibidir.

İskitler kımız içmişler, sütten kurut yapmışlardır. Bu hareketleri Türkler ile olan benzerliklerine örnek gösterilebilir.İskitlerin kullandıkları dil ile ilgili fazla sayılabilecek bir materyal bulunmamakla beraber Türkçeye benzeyen kelimeler kullandıklarını söyleyebiliriz. Örneğin, val, yol; vita vana, öte yana; vurun, urun… gibi.

Kurganlar da İskitlerin kökenine dair önemli bilgi kaynaklarımızdandır. Osman KARATAY, Eskiçağda kurganların bulunduğu bölgelerde Hint Avrupalı kavimlerin yaşamadığından söz etmektedir. Aynı zamanda kurganlardan çıkan taş baba ve balbal buluntuları Ural-Altay kültürüne ait bir unsurdur.

Zeki Velidi TOGAN Herodot ve Hipokratus’un İskitler ile ilgili yazdıklarının Hunlar ve Göktürklerde aynı olduğunu söyleyerek İskitlerin en azından hâkim tabakasının Türk olması gerektiğini öne sürmüştür.

İSKİTLERİN ÖZELLİKLERİ

  • İskitler; Mısırlılar, Kimmerler, Urartular, Asurlular ve Medlerle mücadele etmişlerdir.
  • İskitlerin özelliklerindenbiri de Şamanizm inancı yaygındır. Yunanlılarla ticaret yapmaları nedeniyle Yunan tanrılarını da tanrı olarak kabul etmişlerdir.

  • Altay Dağlarının doğusunda göçebe olarak yaşayan Sakalar, M.Ö. VII. yüzyılda batıya göç edip Hazar Denizi’nin kuzey kıyıları ve Tuna boylarına kadar yerleşmişlerdir.
  • İranlıların Sakadediği bu kavime Yunanlılar İskit, Asurlular ise Aşguza demişlerdir.
  • S. II. yüzyılda Rusya’nın güneyini hâkimiyeti altına alan İskitler bölge için İranlılarla mücadele etmişlerdir.
  • Etnik yapısı karışık olan İskitlerde yönetici tabakanın Türk olduğu en çok kabul gören görüştür. Göçebe bir topluluktur. Atlı ve savaşçı özellikleri sayesinde bölgelerinde adlarından söz ettirmişlerdir.
  • Âdet ve töreleri diğer Türk âdet ve töreleri ile aynıdır. Özellikle Hunlarınetkileri görülür. Kullandıkları silahları, kemer ve tokalar, at koşumları, vazo, kazan ve diğer süs eşyalarında bunu görmek mümkündür.
  • Tarihçi Herodot’un bahsettiği “Amazon Kadınları” İskit kadınları olduğu söylenir (kıyafetlerinden dolayı).

Antik Yunan Mitolojisi ‘‘Heracles ile Amazon Mücadelesi’’

  • İskitlerin özellikleri arasında kölelik sistemi uzun süre yoktur.Fakat zamanla çiftçiliğin gelişmesi ile beraber yunanlılardan köle alınmaya başlanmıştır.
  • İskitler yurt adını verdikleri çadırlarda kalırlardı.
  • İskitler maden işçiliği gayet iyidir.
  • Savaşta atlı okçuları çok iyidir. Zaten tarihte genelde ‘Atlı Kavim’ olarak bilinirler.
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
YAZARIN SON YAZILARI
İskitlerin Kökeni - 8 Temmuz 2017
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. x dedi ki:

    MaşaAllah.

BİR YORUM YAZ